alleryଭାରତର ଇତିହାସ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, “କୁଲ୍ୟବାପ” (kulyavapa) ଏବଂ “ଦ୍ରୋଣବାପ” (dronavapa) ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ କାହାକୁ ବୁଝାଏ?
Aଜମି ମାପ
Bବିଭିନ୍ନ ଆର୍ଥିକ ମୂଲ୍ୟର ମୁଦ୍ରା
Cସହରୀ ଜମିର ବର୍ଗୀକରଣ
Dଧାର୍ମିକ ରୀତିନୀତି
Answer & Solution
Correct answer: A. ଜମି ମାପ
ଉତ୍ତର: A. କୁଲ୍ୟବାପ ଏବଂ ଦ୍ରୋଣବାପ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ଜମି ମାପର ଏକକ (UNITS OF LAND MEASUREMENT) କୁ ବୁଝାଏ।
କୁଲ୍ୟବାପ ଏବଂ ଦ୍ରୋଣବାପ ହେଉଛି ଜମି ମାପର ଶବ୍ଦାବଳୀ, ଯାହା ବିଶେଷ ଭାବରେ ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗୁପ୍ତ ଯୁଗର ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟ ଅଭିଲେଖଗୁଡ଼ିକରେ, ବିଶେଷକରି ବଙ୍ଗଳା ଏବଂ ବିହାରରେ ସାଧାରଣତଃ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି:
ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଜମିର ସେହି କ୍ଷେତ୍ରଫଳକୁ ବୁଝାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିମାଣର ବିହନ ବୁଣାଯାଇପାରେ (ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ମାପିବାର ଏକ ସାଧାରଣ ପଦ୍ଧତି, କାରଣ ସିଧାସଳଖ ଜମି ସର୍ବେକ୍ଷଣ ବିରଳ ଥିଲା)।
ବୁଣିବା ସମୟରେ ଯେତିକି ଶୁଖିଲା ଶସ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରୁଥିଲା ତାହାର ମାପରୁ ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
1. କୁଲ୍ୟବାପ: ଏକ 'କୁଲ୍ୟ' ପରିମାଣର ବିହନ ବୁଣାଯାଇ ପାରୁଥିବା ଜମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ। କୁଲ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଆୟତନମୂଳକ ଏକକ ଥିଲା।
2. ଦ୍ରୋଣବାପ: ଏକ 'ଦ୍ରୋଣ' ପରିମାଣର ବିହନ ବୁଣାଯାଇ ପାରୁଥିବା କ୍ଷେତ୍ରଫଳ। ଦ୍ରୋଣ ଏକ ଛୋଟ ମାପ ଥିଲା, ଯାହା ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଚଳନ ଅନୁସାରେ ସାଧାରଣତଃ ଏକ କୁଲ୍ୟର ଏକ-ଷୋଡ଼ଶାଂଶ (1/16) ବା ଏକ-ଅଷ୍ଟମାଂଶ (1/8) ଥିଲା।
ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଗୁପ୍ତ ଯୁଗର ତମ୍ବାପଟା ଅଭିଲେଖ (ଦାମୋଦରପୁର, ଫରିଦପୁର, ମେହାର ଅନୁଦାନ) ଏବଂ ବଙ୍ଗଳାର ପାଳ-ସେନ ଯୁଗର ଅଭିଲେଖଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରମୁଖ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ହୋଇଛି।
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମଠ କିମ୍ବା ମନ୍ଦିରକୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଭୂମିଦାନର ଆକାର (ବ୍ରହ୍ମଦେୟ ଏବଂ ଦେବଦାନ ଅନୁଦାନ) ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ, ତଥା ଜମି କ୍ରୟ-ବିକ୍ରୟ କାରବାର ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ଏଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା।
**ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ଏକକ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା:** ନିବର୍ତ୍ତନ, ଭୂମି, ଆଢ଼କବାପ (adhavapa) ଇତ୍ୟାଦି। ତାମିଲ ଅଭିଲେଖରେ ଏହାର ସମତୁଲ୍ୟ ଏକକ ମଧ୍ୟରେ 'ବେଲି' (VELI) ଏବଂ 'ମା' (MA) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଏପରି ମାପ ଐତିହାସିକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଭାରତର ଭୂମିଦାନର ପରିମାଣ ଏବଂ କୃଷି ଅର୍ଥନୀତିର ଆକଳନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ଭୁଲ୍:
(B) ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟର ମୁଦ୍ରା (ଯଥା କାର୍ଷାପଣ, ଦିନାର, ଶତମାନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ) ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦାବଳୀ ଥିଲା, କୁଲ୍ୟବାପ/ଦ୍ରୋଣବାପ ନୁହେଁ।
(C) ସହରୀ ଜମିର ବର୍ଗୀକରଣ ପାଇଁ 'ବାସ୍ତୁ', 'ଗୃହ', 'ବାଟିକା' ଭଳି ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା। ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ନୁହେଁ।
(D) ଧାର୍ମିକ ରୀତିନୀତି ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ସୂଚିତ ହେଉଥିଲା। ଜମିରେ ବିହନ ବୁଣିବା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।
ଉତ୍ସ: syllabus Themes in Indian History Part I 'Kings Farmers and Towns'
Dines Chandra Sircar 'Indian Epigraphy'
R.S. Sharma 'Early Medieval Indian Society'.
Keep practising Print Culture and Modern World
Browse all Print Culture and Modern World questions for RRB NTPC, or explore more Social Science topics.
Related questions
The Jain philosophy holds that the world is created and maintained byThe religion of early Vedic Aryans was primarily ofWhich one of the following describes best the concept of Nirvana in Buddhism?The national motto of India, 'Satyameva Jayate' inscribed below the Emblem of India is takWhich one of the following pairs does not form part of the six systems of Indian PhilosophWith reference to the cultural history of India, the term 'Panchayatan' refers toIn medieval India, the designations 'Mahattara' and 'Pattakila' were used forKalamkari painting refers to