ভাৰতৰ ইতিহাসৰ প্ৰসংগত “কুল্যাৱাপ” আৰু “দ্ৰোণৱাপ” শব্দ দুটাই কি বুজায়?

উত্তৰ: A. কুল্যাৱাপ (KULYAVAPA) আৰু দ্ৰোণৱাপ (DRONAVAPA) শব্দ দুটাই প্ৰাচীন ভাৰতত ভূমিৰ জোখ-মাপৰ এককক (UNITS OF LAND MEASUREMENT) বুজায়। কুল্যাৱাপ আৰু দ্ৰোণৱাপ হ'ল ভূমি জোখাৰ একক, যিবোৰ বিশেষকৈ গুপ্ত আৰু গুপ্তোত্তৰ যুগৰ পূব ভাৰতৰ শিলালিপিসমূহত, বিশেষকৈ বংগ আৰু বিহাৰত বহুলভাৱে দেখা পোৱা যায়। ব্যুৎপত্তি: এই নামসমূহে এনে এক ভূমিৰ এলেকাক বুজায় য'ত এক নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ বীজ সিঁচিব পৰা গৈছিল (প্ৰাচীন কালত কৃষিভূমি জুখিবলৈ ই এক সাধাৰণ পদ্ধতি আছিল, কাৰণ প্ৰত্যক্ষ জৰীপ অতি বিৰল আছিল)। বীজ সিঁচাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় শুকান শস্যৰ পৰিমাণৰ এককৰ পৰাই এই নামসমূহৰ উৎপত্তি হৈছে। ১. কুল্যাৱাপ: এক 'কুল্যা' পৰিমাণৰ বীজ সিঁচিব পৰা ভূমিৰ এলেকা। কুল্যা আছিল এক ডাঙৰ আয়তনৰ একক। ২. দ্ৰোণৱাপ: এক 'দ্ৰোণ' পৰিমাণৰ বীজ সিঁচিব পৰা এলেকা। দ্ৰোণ আছিল তুলনামূলকভাৱে সৰু জোখ, পূব ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত ই সাধাৰণতে এক কুল্যাৰ এক-ষোড়শাংশ (১/১৬) বা এক-অষ্টমাংশ (১/৮) আছিল। এই শব্দবোৰ গুপ্ত যুগৰ তাম্ৰফলিৰ শিলালিপিসমূহত (দামোদৰপুৰ, ফৰিদপুৰ, মেহৰ অনুদান) আৰু বংগৰ পাল-সেন যুগৰ শিলালিপিসমূহত প্ৰধানভাৱে লিপিবদ্ধ হৈছে। ব্ৰাহ্মণ, মঠ বা মন্দিৰক দিয়া ভূমিদানৰ (ব্ৰহ্মদেয় আৰু দেৱদান অনুদান) আকাৰ বুজাবলৈ, লগতে ক্ৰয়-বিক্ৰয়ৰ লেনদেন লিপিবদ্ধ কৰিবলৈ এই শব্দবোৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। **অন্যান্য আঞ্চলিক এককসমূহো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল:** নিৱৰ্তন (NIVARTANA), ভূমি (BHUMI), আঢ়ৱাপ (ADHAVAPA) ইত্যাদি। তামিল শিলালিপিসমূহত ইয়াৰ সমতুল্য এককসমূহৰ ভিতৰত ভেলি (VELI) আৰু মা (MA) অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এনে জোখ-মাফে ঐতিহাসিকসকলক প্ৰাৰম্ভিক মধ্যযুগীয় ভাৰতৰ ভূমি অনুদানৰ পৰিসৰ আৰু কৃষি অৰ্থনীতিৰ অনুমান কৰাত সহায় কৰে। অন্য বিকল্পসমূহ কিয় ভুল: (B) বিভিন্ন মূল্যৰ মুদ্ৰা (যেনে কাৰ্ষাপণ, দিনাৰ, শতনাম, সুৱৰ্ণ) সুকীয়া পৰিভাষা আছিল, কুল্যাৱাপ/দ্ৰোণৱাপ নহয়। (C) নগৰীয়া ভূমিৰ শ্ৰেণীবিভাজনৰ বাবে 'বাস্তু', 'গৃহ', 'বাটিকা' আদি শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই শব্দবোৰ নহয়। (D) ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিক যজ্ঞ, ব্ৰত আদিৰ দ্বাৰা বুজোৱা হৈছিল। বীজ সিঁচাৰ লগত জড়িত শব্দৰে নহয়। উৎস: পাঠ্যক্ৰম Themes in Indian History Part I 'Kings Farmers and Towns' Dines Chandra Sircar 'Indian Epigraphy' R.S. Sharma 'Early Medieval Indian Society'।