నిర్వచనం ప్రకారం రాజ్యాంగబద్ధ ప్రభుత్వం అంటే
Aశాసనసభ ద్వారా ఏర్పడే ప్రభుత్వం
Bప్రజాదరణ పొందిన ప్రభుత్వం
Cబహుళ-పార్టీ ప్రభుత్వం
Dపరిమిత ప్రభుత్వం
Answer & Solution
Correct answer: D. పరిమిత ప్రభుత్వం
సమాధానం: D. నిర్వచనం ప్రకారం రాజ్యాంగబద్ధ ప్రభుత్వం అంటే ఒక పరిమిత ప్రభుత్వం (LIMITED GOVERNMENT).
రాజ్యాంగవాదం (CONSTITUTIONALISM) అనేది ప్రభుత్వ అధికారాన్ని రాజ్యాంగం నిర్దేశించిన పరిమితులకు లోబడి మాత్రమే వినియోగించాలని స్పష్టం చేసే రాజకీయ సిద్ధాంతం.
మెజారిటీ మద్దతుతో ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వాలు కూడా వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను రక్షించడానికి మరియు నిరంకుశత్వాన్ని నిరోధించడానికి నియమాలకు కట్టుబడి ఉండాలనేది దీని ప్రాథమిక ఆలోచన.
అందువల్ల 'రాజ్యాంగబద్ధ ప్రభుత్వం' అనేది నిర్వచనం ప్రకారం పరిమిత ప్రభుత్వం — దీని అధికారాలు కింది అంశాల ద్వారా పరిమితం చేయబడతాయి:
- ప్రభుత్వ చర్యల పరిధిని నిర్దేశించే ఒక లిఖిత లేదా అలిఖిత రాజ్యాంగం.
- శాసన మరియు కార్యనిర్వాహక అధికారాలపై పరిమితులుగా పనిచేసే ప్రాథమిక హక్కులు.
- అధికార కేంద్రీకరణను నిరోధించే అధికార విభజన.
- రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన చర్యలను రద్దు చేసే న్యాయ సమీక్ష.
- చట్టబద్ధ పాలన — ప్రభుత్వ ప్రతి చర్యకూ చట్టపరమైన అధికారం అవసరం.
- సవరణ విధానాలు అధికారికంగా ఉండటం మరియు కొన్ని నిర్దిష్ట నిబంధనలను సురక్షితంగా ఉంచడం (భారతదేశంలో, ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతం మూల లక్షణాలను సవరించలేనివిగా చేస్తుంది).
ఒక ప్రభుత్వం ప్రజాస్వామ్యబద్ధమైనది మరియు మెజారిటీ ప్రభుత్వం కావచ్చు కానీ రాజ్యాంగబద్ధమైనది కాకపోవచ్చు — ఉదాహరణకు, ఎన్నికలలో గెలిచి ప్రాథమిక హక్కులను తరచుగా ఉల్లంఘించే, న్యాయస్థానాలను రద్దు చేసే, అసమ్మతిని అణచివేసే పాలన.
అటువంటి ప్రభుత్వాన్ని 'ఉదారవాద రహిత ప్రజాస్వామ్యం' (illiberal democracy) అంటారు, రాజ్యాంగ ప్రభుత్వం అనరు.
దీనికి విరుద్ధంగా, ప్రజాస్వామ్యేతర ప్రభుత్వం కూడా సూత్రప్రాయంగా రాజ్యాంగం ద్వారా పరిమితం కావచ్చు (పరిమిత అధికారాలు కలిగిన రాజ్యాంగబద్ధ రాచరికం).
కాబట్టి రాజ్యాంగబద్ధ ప్రభుత్వానికి నిర్వచనాత్మక లక్షణం అధికారంపై పరిమితులు — ఎంపిక D.
మిగిలిన ఎంపికలు ఎందుకు తప్పు:
(A) 'శాసనసభ ద్వారా ఏర్పడే ప్రభుత్వం' — ఇది పార్లమెంటరీ ఆధిపత్యాన్ని వివరిస్తుంది, రాజ్యాంగవాదాన్ని కాదు. పరిమితులు లేని పార్లమెంటరీ ఆధిపత్యం రాజ్యాంగవాదానికి పూర్తి విరుద్ధం.
(B) 'ప్రజాదరణ పొందిన ప్రభుత్వం' — పాపులిస్ట్ లేదా మెజారిటీ ప్రభుత్వం పరిమితులను విస్మరిస్తే అది రాజ్యాంగబద్ధమైనది కాకపోవచ్చు.
(C) 'బహుళ-పార్టీ ప్రభుత్వం' — ఇది సంకీర్ణ లేదా బహుళత్వ రాజకీయాలను వివరిస్తుంది, రాజ్యాంగవాదాన్ని కాదు. బహుళ-పార్టీ ప్రభుత్వం కూడా రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా వ్యవహరించవచ్చు.
మూలం: సిలబస్ పొలిటికల్ థియరీ / కార్ల్ ఫ్రెడ్రిక్, 'కాన్స్టిట్యూషనల్ గవర్నమెంట్ అండ్ డెమోక్రసీ' / ఇండియన్ కాన్స్టిట్యూషన్ ఎట్ వర్క్.
Keep practising Contemporary World Politics
Browse all Contemporary World Politics questions for RRB NTPC, or explore more Political Science topics.
Related questions
The authorization for the withdrawal of funds from the Consolidated Fund of India must comKarl Marx explained the process of class struggle with the help of which one of the followThe power to increase the number of judges in the Supreme Court of India is vested inThe power of the Supreme Court of India to decide disputes between the Centre and the StatIn the Constitution of India, promotion of international peace and security is included inWhich one of the following Schedules of the Constitution of India contains provisions regaWhich one of the following is the largest Committee of the Parliament?There is a Parliamentary System of Government in India because the