alleryସଂଜ୍ଞାନୁସାରେ ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସରକାର ହେଉଛି ଏକ
Aବିଧାନମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ସରକାର
Bଲୋକପ୍ରିୟ ସରକାର
Cବହୁଦଳୀୟ ସରକାର
Dସୀମିତ ସରକାର
Answer & Solution
Correct answer: D. ସୀମିତ ସରକାର
ଉତ୍ତର: D. ସଂଜ୍ଞାନୁସାରେ ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସରକାର ହେଉଛି ଏକ ସୀମିତ ସରକାର (LIMITED GOVERNMENT)।
ସାମ୍ବିଧାନିକତାବାଦ (CONSTITUTIONALISM) ହେଉଛି ଏକ ରାଜନୈତିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଯେ ସରକାରୀ କ୍ଷମତା ସମ୍ବିଧାନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ଏହାର ମୌଳିକ ଧାରଣା ହେଉଛି ଯେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତା ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିତାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ, ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ସରକାର ମଧ୍ୟ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧା ହେବା ଉଚିତ।
ତେଣୁ ଏକ 'ସାମ୍ବିଧାନିକ ସରକାର' ସଂଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ସୀମିତ ସରକାର — ଯାହାର କ୍ଷମତା ନିମ୍ନଲିଖିତ ଦ୍ୱାରା ସୀମାବଦ୍ଧ:
- ଏକ ଲିଖିତ ବା ଅଲିଖିତ ସମ୍ବିଧାନ ଯାହା ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟର ପରିସର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ।
- ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଯାହା ବିଧାନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ କ୍ଷମତା ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
- କ୍ଷମତା ପୃଥକୀକରଣ ଯାହା କ୍ଷମତା କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣକୁ ରୋକିଥାଏ।
- ନ୍ୟାୟିକ ସମୀକ୍ଷା ଯାହା ଅସାମ୍ବିଧାନିକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ରଦ୍ଦ କରିଦିଏ।
- ଆଇନର ଶାସନ — ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆଇନଗତ କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ଆବଶ୍ୟକ।
- ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଏବଂ କେତେକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ଭାବେ ସଂରକ୍ଷିତ କରେ (ଭାରତରେ, ମୌଳିକ ସଂରଚନା ତତ୍ତ୍ୱ/BASIC STRUCTURE DOCTRINE ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅସଂଶୋଧନୀୟ କରିଥାଏ)।
ଗୋଟିଏ ସରକାର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଏବଂ ବହୁମତପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରେ କିନ୍ତୁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ନହୋଇପାରେ — ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଏପରି ଏକ ଶାସନ ଯାହା ନିର୍ବାଚନ ଜିତେ କିନ୍ତୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ, ଅଦାଲତକୁ ଖାରଜ କରେ, ବିରୋଧୀ ସ୍ୱରକୁ ଦମନ କରେ।
ଏପରି ସରକାର 'ଅନୁଦାରବାଦୀ ଗଣତନ୍ତ୍ର' (illiberal democracy), ସାମ୍ବିଧାନିକ ସରକାର ନୁହେଁ।
ଏହାର ବିପରୀତରେ, ଏକ ଅଣ-ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାର ମଧ୍ୟ ନୀତିଗତ ଭାବେ ଏକ ସମ୍ବିଧାନ ଦ୍ୱାରା ସୀମିତ ହୋଇପାରେ (ସୀମିତ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର)।
ତେଣୁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସରକାରର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି କ୍ଷମତା ଉପରେ ସୀମାବଦ୍ଧତା — ବିକଳ୍ପ D।
ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ଭୁଲ୍:
(A) 'ବିଧାନମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ସରକାର' — ସଂସଦୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚତାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ସାମ୍ବିଧାନିକତାକୁ ନୁହେଁ। ବାସ୍ତବରେ ଅସୀମିତ ସଂସଦୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚତା ସାମ୍ବିଧାନିକତାର ବିପରୀତ।
(B) 'ଲୋକପ୍ରିୟ ସରକାର' — ଏକ ଜନପ୍ରିୟ ବା ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ସରକାର ଯଦି ସୀମାବଦ୍ଧତାକୁ ଅଣଦେଖା କରେ ତେବେ ତାହା ସାମ୍ବିଧାନିକ ହୋଇନପାରେ।
(C) 'ବହୁଦଳୀୟ ସରକାର' — ମେଣ୍ଟ ବା ବହୁତ୍ୱବାଦୀ ରାଜନୀତିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ସାମ୍ବିଧାନିକତାକୁ ନୁହେଁ। ଏକ ବହୁଦଳୀୟ ସରକାର ମଧ୍ୟ ଅସାମ୍ବିଧାନିକ ହୋଇପାରେ।
ଉତ୍ସ: syllabus Political Theory / Carl Friedrich, 'Constitutional Government and Democracy' / Indian Constitution at Work.
Keep practising Contemporary World Politics
Browse all Contemporary World Politics questions for RRB NTPC, or explore more Political Science topics.
Related questions
The authorization for the withdrawal of funds from the Consolidated Fund of India must comKarl Marx explained the process of class struggle with the help of which one of the followThe power to increase the number of judges in the Supreme Court of India is vested inThe power of the Supreme Court of India to decide disputes between the Centre and the StatIn the Constitution of India, promotion of international peace and security is included inWhich one of the following Schedules of the Constitution of India contains provisions regaWhich one of the following is the largest Committee of the Parliament?There is a Parliamentary System of Government in India because the