Start learning →

భారతదేశంలో, కార్యనిర్వాహక వర్గం నుండి న్యాయవ్యవస్థను వేరుచేయడం దేని ద్వారా ఆదేశించబడింది?

Aరాజ్యాంగ పీఠిక
Bరాష్ట్ర విధాన ఆదేశిక సూత్రం
Cఏడవ షెడ్యూల్
Dసాంప్రదాయ ఆచారం
Answer & Solution
Correct answer: B. రాష్ట్ర విధాన ఆదేశిక సూత్రం
సమాధానం: B. కార్యనిర్వాహక వర్గం నుండి న్యాయవ్యవస్థను వేరుచేయడం ఒక ఆదేశిక సూత్రం (DIRECTIVE PRINCIPLE OF STATE POLICY) ద్వారా ఆదేశించబడింది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 50 (భాగం IV — ఆదేశిక సూత్రాలు) ఇలా పేర్కొంటుంది: 'రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీసులలో కార్యనిర్వాహక వర్గం నుండి న్యాయవ్యవస్థను వేరు చేయడానికి రాజ్యం తగిన చర్యలు తీసుకోవాలి.' తీర్పు చెప్పే విధులను పరిపాలనా/కార్యనిర్వాహక విధులతో కలపకుండా చూసేందుకు, ముఖ్యంగా దిగువ స్థాయిలలో (మేజిస్ట్రేట్ కోర్టు స్థాయిలో, వలస పాలన కాలంలో ఒకే అధికారి ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్‌గా మరియు జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్‌గా పనిచేసేవారు) ఈ ఆదేశిక సూత్రం చేర్చబడింది. అమలు: - క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ 1973 (CrPC) ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్లను (రాష్ట్ర కార్యనిర్వాహక వర్గం కింద) జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ల నుండి (సెషన్స్ కోర్టు శ్రేణి / హైకోర్టు నియంత్రణ కింద) వేరు చేయడం ద్వారా ఆర్టికల్ 50కి పూర్తి స్థాయి రూపాన్నిచ్చింది. - జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్లను హైకోర్టు నియమిస్తుంది మరియు వారు దానికి నివేదిస్తారు. - ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్లు నివారణ/పరిపాలనా విధులను (సెక్షన్ 144 ఉత్తర్వులు మొదలైనవి) నిర్వహిస్తారు మరియు జిల్లా మేజిస్ట్రేట్/కలెక్టర్‌కు నివేదిస్తారు. - CrPC 1973కి ముందే అనేక రాష్ట్రాలు ఈ విభజనను ప్రారంభించాయి. నేడు ఈ వ్యవస్థ అన్ని రాష్ట్రాలలో పూర్తిగా సంస్థాగతంగా స్థిరపడింది. మిగిలిన ఎంపికలు ఎందుకు తప్పు: (A) పీఠిక — తాత్విక పునాదిని అందిస్తుంది (సార్వభౌమ, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర రాజ్యం; న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం), కానీ న్యాయవ్యవస్థ-కార్యనిర్వాహక విభజనను ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించదు. (C) ఏడవ షెడ్యూల్ — కేంద్రం (జాబితా I), రాష్ట్రాలు (జాబితా II), మరియు ఉమ్మడి (జాబితా III) జాబితాల మధ్య శాసన అధికారాలను పంపిణీ చేస్తుంది. ఇది కార్యనిర్వాహక వర్గం నుండి న్యాయవ్యవస్థను వేరుచేసే అంశాన్ని ప్రస్తావించదు. (D) సాంప్రదాయ ఆచారం — వలస పాలన నాటి సంస్కరణల (బెంగాల్ రెగ్యులేషన్ 1772) ద్వారా అనేక చట్టాల కంటే ముందే ఈ విభజన ఉన్నప్పటికీ, రాజ్యాంగపరమైన ఆదేశం కేవలం సాంప్రదాయంలో మాత్రమే కాకుండా ఆర్టికల్ 50లో స్పష్టంగా పొందుపరచబడింది. మూలం: భారత రాజ్యాంగం ఆర్టికల్ 50 / కోడ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ 1973 / సిలబస్ ఇండియన్ కాన్‌స్టిట్యూషన్ ఎట్ వర్క్.
Practise this question with Quill — RRB NTPC →

Keep practising Contemporary World Politics

Browse all Contemporary World Politics questions for RRB NTPC, or explore more Political Science topics.

Start a Contemporary World Politics lesson →