కింది వాటిలో దేనిలో లోక్‌సభతో పాటు రాజ్యసభకు సమాన అధికారాలు ఉన్నాయి?

సమాధానం: B. రాజ్యాంగాన్ని సవరించడంలో లోక్‌సభతో పాటు రాజ్యసభకు సమాన అధికారాలు ఉన్నాయి. రాజ్యాంగం ప్రకారం రాజ్యసభ (రాష్ట్రాల మండలి) మరియు లోక్‌సభ (ప్రజల సభ) విభిన్న అధికారాలను కలిగి ఉన్నాయి. కొన్ని విషయాలలో అవి సమానంగా ఉంటాయి మరికొన్ని విషయాలలో (ముఖ్యంగా ద్రవ్య విషయాలు మరియు అవిశ్వాసం) లోక్‌సభ సర్వోన్నతమైనది. లోక్‌సభతో సమానమైన అధికారాలలో ఇవి ఉన్నాయి: - రాజ్యాంగ సవరణలు (ఆర్టికల్ 368): ఉభయ సభలు ప్రత్యేక మెజారిటీతో సవరణను ఆమోదించాలి — ప్రతి సభలోని మొత్తం సభ్యులలో మెజారిటీ మరియు హాజరై ఓటు వేసిన వారిలో మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ అవసరం. ఏ సభ అయినా సవరణను తిరస్కరించవచ్చు. రాజ్యాంగ సవరణలకు సంయుక్త సమావేశం (joint sitting) ఏర్పాటు చేసే అవకాశం లేదు — ఉభయ సభలు స్వతంత్రంగా దీనిని ఆమోదించాలి. - సాధారణ శాసనాలు (ద్రవ్యేతర బిల్లులు) — ఉభయ సభలు తప్పనిసరిగా ఆమోదించాలి ప్రతిష్టంభన ఏర్పడితే ఆర్టికల్ 108 ప్రకారం సంయుక్త సమావేశం ద్వారా పరిష్కరిస్తారు. - రాష్ట్రపతి మహాభియోగ తీర్మానం (ఆర్టికల్స్ 56, 61). - సుప్రీంకోర్టు / హైకోర్టు న్యాయమూర్తుల తొలగింపు (ఆర్టికల్స్ 124(4), 217). - కాగ్ (CAG), సీఈసీ (CEC) మొదలైన వారి తొలగింపు. - రాష్ట్రపతి మరియు ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక. - అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటనల ఆమోదం. మిగిలిన ఎంపికలు ఎందుకు తప్పు: (A) కొత్త అఖిల భారత సర్వీసుల సృష్టి — ఆర్టికల్ 312 ప్రకారం, కొత్త అఖిల భారత సర్వీసును ఏర్పాటు చేయాలని సిఫార్సు చేసే అధికారం రాజ్యసభకు మాత్రమే ఉంది (హాజరై ఓటు వేసిన వారిలో 2/3 మెజారిటీతో), లోక్‌సభకు కాదు. లోక్‌సభ దీనిని ప్రారంభించలేదు. **కాబట్టి ఇక్కడ రాజ్యసభకు ప్రత్యేక అధికారం ఉంది, సమాన అధికారం కాదు.** (C) ప్రభుత్వాన్ని తొలగించడం — అవిశ్వాస తీర్మానాన్ని లోక్‌సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టవచ్చు (ఆర్టికల్ 75(3) — కేంద్ర మంత్రిమండలి లోక్‌సభకు సమిష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది). రాజ్యసభ ప్రభుత్వాన్ని ఓటింగ్ ద్వారా తొలగించలేదు. (D) కోత తీర్మానాలు — బడ్జెట్‌పై గ్రాంట్ల డిమాండ్ల సమయంలో ప్రవేశపెట్టబడతాయి లోక్‌సభ మాత్రమే కోత తీర్మానాలను ఆమోదిస్తుంది. రాజ్యసభ బడ్జెట్‌పై చర్చ మాత్రమే చేస్తుంది అది కోత తీర్మానాలను ప్రవేశపెట్టలేదు. మూలం: భారత రాజ్యాంగం ఆర్టికల్స్ 75, 108, 109, 110, 312, 368.