ರಾಜ್ಯಸಭೆಯು ಲೋಕಸಭೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ

ಉತ್ತರ: B. ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಗೂ ಲೋಕ ಸಭೆಗೂ ಸಮಾನ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ (ರಾಜ್ಯಗಳ ಪರಿಷತ್ತು) ಮತ್ತು ಲೋಕ ಸಭೆ (ಜನರ ಸದನ) ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಇತರರಲ್ಲಿ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಣದ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸ) ಸಮಾನವಾಗಿವೆ. ಲೋಕ ಸಭೆಗೂ ಸಮಾನವಾದ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಸೇರಿವೆ: - ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು (ಲೇಖನ 368): ಎರಡೂ ಸದನಗಳು ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತದಿಂದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು - ಪ್ರತಿ ಸದನದ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಮತ್ತು ಹಾಜರಿರುವ ಮತ್ತು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು. ಯಾವುದೇ ಸದನವು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಬಹುದು. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಿಗೆ ಜಂಟಿ ಸಭೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ - ಎರಡೂ ಸದನಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು. - ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಾಸನ (ಹಣೇತರ ಮಸೂದೆಗಳು) - ಎರಡೂ ಸದನಗಳು 108 ಲೇಖನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಸಭೆಯಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು. - ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕ್ರಮ (ಲೇಖನಗಳು 56, 61). - ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ / ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ (ಲೇಖನಗಳು 124(4), 217). - ಸಿಎಜಿ, ಸಿಇಸಿ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ - ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಆಯ್ಕೆ. - ತುರ್ತು ಘೋಷಣೆಗಳ ಅನುಮೋದನೆ. ಇತರ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಏಕೆ ತಪ್ಪಾಗಿವೆ: (A) ಹೊಸ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು - ಲೇಖನ 312 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ (ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲ) ಮಾತ್ರ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಮತದಾನದ ಬಹುಮತದ 2/3 ಮೂಲಕ) ಹೊಸ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸೇವೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಬಹುದು. ಲೋಕಸಭೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. **ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಸಮಾನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.** (C) ಸರ್ಕಾರದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ - ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಂಡಿಸಬಹುದು (ಲೇಖನ 75(3) - ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಳಿಯು ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ). ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. (D) ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು — ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುದಾನ ಬೇಡಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು ಲೋಕ ಸಭಾ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಸಭೆಯು ಬಜೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಅದು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮೂಲ: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಲೇಖನಗಳು 75, 108, 109, 110, 312, 368.