రాజ్యాంగబద్ధ ప్రభుత్వం అంటే

సమాధానం: D. రాజ్యాంగబద్ధ ప్రభుత్వం అంటే రాజ్యాంగ నిబంధనల ద్వారా పరిమితం చేయబడిన ప్రభుత్వం (A GOVERNMENT LIMITED BY THE TERMS OF THE CONSTITUTION). 'రాజ్యాంగబద్ధ ప్రభుత్వం' అనేది ప్రభుత్వ అధికారాన్ని ఉపయోగించడం రాజ్యాంగంలో నిర్దేశించిన నియమాలు మరియు పరిమితులకు లోబడి ఉండే ప్రభుత్వ విధానం. ఈ భావన రాజ్యాంగవాదం (CONSTITUTIONALISM) యొక్క మూలంలో ఉంది — ఎన్నికైన ప్రతినిధుల ద్వారా పనిచేసే ప్రభుత్వం కూడా వ్యక్తిగత హక్కుల పరిరక్షణ మరియు చట్టబద్ధ పాలన కోసం చట్టపరమైన పరిమితులకు లోబడి ఉండాలనేది ఈ సిద్ధాంతం. రాజ్యాంగబద్ధ ప్రభుత్వం యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు: - అధికారం రాజ్యాంగం నుండి ఉద్భవిస్తుంది మరియు దానికే పరిమితమై ఉంటుంది. - చట్టబద్ధ పాలన (RULE OF LAW) అమలులో ఉంటుంది — ప్రభుత్వ ప్రతి చర్యకు చట్టపరమైన అధికారం ఉండాలి. - ప్రాథమిక హక్కులు వ్యక్తులపై ప్రభుత్వం చేసే చర్యలను పరిమితం చేస్తాయి. - అధికార విభజన అధికారం కేంద్రీకృతం కాకుండా నిరోధిస్తుంది. - న్యాయ సమీక్ష ప్రభుత్వ చర్యల రాజ్యాంగ పరిమితులను అమలు చేస్తుంది. - సవరణ విధానాలు నిర్దిష్ట నిబంధనలను కలిగి ఉంటాయి (మరియు కొన్ని వ్యవస్థలలో కొన్ని అంశాలను సవరించలేరు — భారతదేశపు ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతం / BASIC STRUCTURE DOCTRINE). - శాసనసభకు కార్యనిర్వాహక వర్గం యొక్క జవాబుదారీతనం; కాలానుగుణ ఎన్నికలు. ఒక ప్రభుత్వం సంఖ్యాపరంగా ప్రజాస్వామ్యబద్ధమైనది (మెజారిటీచే ఎన్నికైనది) కావచ్చు, కానీ అది రాజ్యాంగ పరిమితులను విస్మరిస్తే — ఉదాహరణకు ప్రాథమిక హక్కులను ఉల్లంఘించే చట్టాలను ఆమోదించడం ద్వారా — అది రాజ్యాంగబద్ధ ప్రభుత్వం కాదు. **కాబట్టి రాజ్యాంగవాదం అనేది ప్రజాస్వామ్యంపై ఒక గుణాత్మక పరిమితి.** భారతదేశం ఒక రాజ్యాంగబద్ధ ప్రభుత్వం — రాజ్యాంగం సర్వోన్నతమైనది. పార్లమెంటు, కార్యనిర్వాహక వర్గం మరియు న్యాయవ్యవస్థ అన్నీ దాని నుండే అధికారాన్ని పొందుతాయి. వాటి అధికారం భాగం III (ప్రాథమిక హక్కులు), భాగం IV (ఆదేశిక సూత్రాలు) మరియు ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతం ద్వారా పరిమితం చేయబడింది. మిగిలిన ఎంపికలు ఎందుకు తప్పు: (A) 'సమాఖ్య నిర్మాణం కలిగిన ప్రాతినిధ్య ప్రభుత్వం' — సమాఖ్య విధానం అనేక లక్షణాలలో ఒకటి మాత్రమే ఇది రాజ్యాంగబద్ధ ప్రభుత్వ నిర్వచనం కాదు. ఏకీకృత రాజ్యాంగ ప్రభుత్వం కూడా రాజ్యాంగబద్ధ ప్రభుత్వమే (ఉదాహరణకు, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్). (B) 'నామమాత్రపు అధికారాలు గల అధినేత' — ఇది పార్లమెంటరీ వ్యవస్థలలోని నామమాత్రపు అధినేతను (బ్రిటన్ రాచరికం, భారత రాష్ట్రపతి) వివరిస్తుంది — కానీ ఇది అధినేత పాత్రకు సంబంధించినది, ప్రభుత్వంపై పరిమితుల గురించి కాదు. (C) 'వాస్తవ అధికారాలు గల అధినేత' — అధ్యక్ష తరహా వ్యవస్థను (అమెరికా, ఫ్రాన్స్) వివరిస్తుంది — ఇది కూడా ఒక ప్రభుత్వాన్ని రాజ్యాంగబద్ధంగా మార్చే అంశం కాదు. మూలం: సిలబస్ పొలిటికల్ థియరీ / ఇండియన్ కాన్‌స్టిట్యూషన్ ఎట్ వర్క్ / కార్ల్ ఫ్రెడ్రిక్, 'కాన్‌స్టిట్యూషనల్ గవర్నమెంట్ అండ్ డెమోక్రసీ'.