26 जानेवारी 1950 रोजी भारताची नेमकी घटनात्मक स्थिती काय होती?

उत्तर: B. 26 जानेवारी 1950 रोजी भारत 'सार्वभौम लोकशाही प्रजासत्ताक' (SOVEREIGN DEMOCRATIC REPUBLIC) बनला. 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी मूळतः स्वीकारलेल्या आणि 26 जानेवारी 1950 रोजी अंमलात आलेल्या भारतीय संविधानाच्या उद्देशिकेत घोषित केले होते: 'आम्ही, भारताचे लोक, भारताचे एक सार्वभौम लोकशाही प्रजासत्ताक घडवण्याचा व त्याच्या सर्व नागरिकांस: सामाजिक, आर्थिक व राजनैतिक न्याय; विचार, अभिव्यक्ती, विश्वास, श्रद्धा व उपासना यांचे स्वातंत्र्य; दर्जाची व संधीची समानता; निश्चितपणे प्राप्त करून देण्याचा आणि त्या सर्वांमध्ये व्यक्तीची प्रतिष्ठा व राष्ट्राची एकता यांचे आश्वासन देणारी बंधुता प्रवर्धित करण्याचा संकल्पपूर्वक निर्धार करून; आमच्या संविधान सभेत आज दिनांक सव्वीस नोव्हेंबर, 1949 रोजी याद्वारे हे संविधान अंगीकृत आणि अधिनियमित करून स्वतःप्रत अर्पण करत आहोत.'. त्यामुळे 26 जानेवारी 1950 रोजी भारताचे घटनात्मक वर्णन केवळ तीन शब्दांचे होते: सार्वभौम — लोकशाही — प्रजासत्ताक. 'समाजवादी' (SOCIALIST) आणि 'धर्मनिरपेक्ष' (SECULAR) हे शब्द 42 व्या घटनादुरुस्ती कायदा 1976 द्वारे जोडले गेले (इंदिरा गांधींच्या आणीबाणीच्या काळातील 'मिनी कॉन्स्टिट्यूशन' दुरुस्ती), ज्यामुळे उद्देशिका बदलून 'सार्वभौम समाजवादी धर्मनिरपेक्ष लोकशाही प्रजासत्ताक' अशी झाली. 42 व्या घटनादुरुस्तीने बंधुता कलमात 'आणि राष्ट्राची एकात्मता' हे शब्दही जोडले. त्यामुळे '26 जानेवारी 1950 रोजीची नेमकी स्थिती' हा प्रश्न मूळ उद्देशिका विरुद्ध 1976 नंतरची उद्देशिका यातील अचूक ज्ञानाची चाचणी घेतो. इतर पर्याय चुकीचे का आहेत: (A) 'एक लोकशाही प्रजासत्ताक' — अपूर्ण आहे; यात 'सार्वभौम' हा शब्द वगळला आहे. (C) 'एक सार्वभौम धर्मनिरपेक्ष लोकशाही प्रजासत्ताक' — चुकीचे; 'धर्मनिरपेक्ष' हा शब्द केवळ 1976 मध्ये जोडला गेला. (D) 'एक सार्वभौम समाजवादी धर्मनिरपेक्ष लोकशाही प्रजासत्ताक' — हे सध्याचे (1976 नंतरचे) वर्णन आहे, 1950 ची स्थिती नाही. स्रोत: भारताच्या संविधानाची मूळ उद्देशिका (1950) / 42 वी घटनादुरुस्ती कायदा 1976 / अभ्यासक्रम 'इंडियन कॉन्स्टिट्यूशन ॲट वर्क'.