ভাৰতত সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ স্থিতি কি?

উত্তৰ: B. সম্পত্তিৰ অধিকাৰ (RIGHT TO PROPERTY) হৈছে যিকোনো ব্যক্তিৰ বাবে উপলব্ধ এক আইনী অধিকাৰ (LEGAL RIGHT)। ১৯৫০ চনৰ মূল সংবিধানৰ অধীনত: - সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অনুচ্ছেদ ১৯(১)(f) — সম্পত্তি অৰ্জন, দখল আৰু হস্তান্তৰৰ অধিকাৰ — আৰু অনুচ্ছেদ ৩১ — ক্ষতিপূৰণ অবিহনে সম্পত্তিৰ পৰা বঞ্চিত কৰাৰ বিৰুদ্ধে সুৰক্ষা — ৰ অধীনত এক মৌলিক অধিকাৰ আছিল। - ইয়াৰ ফলত ভূমি সংস্কাৰ, জাতীয়কৰণ আৰু সমাজবাদী আইনসমূহৰ সৈতে অবিৰত সংঘাতৰ সৃষ্টি হৈছিল। আদালতত বহুতো আইনী যুঁজ হৈছিল (কামেশ্বৰ সিং, বেলা বেনাৰ্জী, গোলক নাথ আদি)। ১৯৭৮ চনৰ ৪৪তম সংবিধান সংশোধনী আইন (জনতা চৰকাৰ, মোৰাৰজী দেশাইৰ অধীনত): - তৃতীয় খণ্ডৰ (মৌলিক অধিকাৰ) পৰা অনুচ্ছেদ ১৯(১)(f) আৰু অনুচ্ছেদ ৩১ আঁতৰাই দিয়া হয়। - দ্বাদশ খণ্ডত এক নতুন অনুচ্ছেদ ৩০০A সন্নিৱিষ্ট কৰা হয়: 'আইনৰ কৰ্তৃত্ব অবিহনে কোনো ব্যক্তিক তেওঁৰ সম্পত্তিৰ পৰা বঞ্চিত কৰা নহ'ব।' সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ বৰ্তমান স্থিতি: - ই এতিয়া অনুচ্ছেদ ৩০০A-ৰ অধীনত এক সাংবিধানিক আইনী অধিকাৰ (মৌলিক অধিকাৰ নহয়)। - ই 'যিকোনো ব্যক্তি'ৰ বাবে উপলব্ধ (কেৱল নাগৰিকৰ বাবে নহয়) — 'ব্যক্তি' শব্দটোৱে নাগৰিক আৰু অনা-নাগৰিক উভয়কে বুজায়, লগতে আইনী সত্তা (কোম্পানী, ন্যাস)-কো সামৰি লয়। বিদেশী নাগৰিক আৰু সংস্থাসমূহেও এই সুৰক্ষা লাভ কৰে। - সম্পত্তিৰ পৰা বঞ্চিতকৰণ কেৱল আইনৰ কৰ্তৃত্বৰ দ্বাৰাহে হ'ব লাগিব আইনখন বৈধ হ'ব লাগিব আৰু নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰিব লাগিব। - ইয়াৰ প্ৰৱৰ্তন সাধাৰণ আদালত/অনুচ্ছেদ ২২৬-ৰ অধীনত উচ্চ ন্যায়ালয়ত ৰিট আবেদনৰ জৰিয়তে হয় (যিহেতু ই কোনো মৌলিক অধিকাৰ নহয়, সেয়েহে পোনপটীয়াকৈ অনুচ্ছেদ ৩২-ৰ অধীনত উচ্চতম ন্যায়ালয়লৈ যাব নোৱাৰি)। গতিকে বিকল্প B-য়ে ইয়াক সঠিকভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে: আইনী অধিকাৰ, যিকোনো ব্যক্তিৰ বাবে উপলব্ধ। অন্য বিকল্পসমূহ কিয় ভুল: (A) 'কেৱল নাগৰিকৰ বাবে' — ভুল অনুচ্ছেদ ৩০০A-ত 'কোনো ব্যক্তিক' বুলি কোৱা হৈছে, 'কোনো নাগৰিকক' বুলি কোৱা হোৱা নাই। (C) 'কেৱল নাগৰিকৰ বাবে উপলব্ধ মৌলিক অধিকাৰ' — ভুল ১৯৭৮ চনৰ ৪৪তম সংশোধনীৰ পিছত ই মৌলিক অধিকাৰ হৈ থকা নাই। (D) 'মৌলিক অধিকাৰো নহয় আৰু আইনী অধিকাৰো নহয়' — ভুল ই সাংবিধানিকভাৱে সুৰক্ষিত এক আইনী অধিকাৰ। উৎস: Constitution of India Article 300A / 44th Constitutional Amendment Act 1978 / Maneka Gandhi vs Union of India (1978)।