భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం, సంపద కేంద్రీకరణ దేనిని ఉల్లంఘిస్తుంది?

సమాధానం: B. సంపద కేంద్రీకరణ ఆదేశిక సూత్రాలను (DIRECTIVE PRINCIPLES OF STATE POLICY) ఉల్లంఘిస్తుంది. ఆదేశిక సూత్రాలు (భాగం IV, ఆర్టికల్స్ 36-51) భారత దేశ సామాజిక-ఆర్థిక లక్ష్యాలను నిర్దేశిస్తాయి — ఇవి న్యాయస్థానాల ద్వారా అమలు చేయదగినవి కావు, కానీ పాలనలో మౌలికమైనవి. ఆర్టికల్ 39 స్పష్టంగా రాజ్యాన్ని కింది అంశాలను నిర్ధారించాలని ఆదేశిస్తుంది: - (a) పౌరులందరికీ తగిన జీవనోపాధి సాధనాలు కల్పించడం. - (b) సమాజ ఉమ్మడి ప్రయోజనాలకు ఉత్తమంగా దోహదపడే విధంగా సమాజ భౌతిక వనరుల పంపిణీ. - (c) ఆర్థిక వ్యవస్థ నిర్వహణ అనేది ఉమ్మడి నష్టానికి దారితీసే విధంగా సంపద మరియు ఉత్పత్తి సాధనాల కేంద్రీకరణకు దారితీయకుండా చూడటం. - (d) స్త్రీ, పురుషులిద్దరికీ సమాన పనికి సమాన వేతనం. - (e) కార్మికుల ఆరోగ్యం మరియు బలాన్ని పరిరక్షించడం, పిల్లలు దుర్వినియోగానికి గురికాకుండా చూడటం. ఆర్టికల్ 39(c) నేరుగా సంపద కేంద్రీకరణను నిరోధించడాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. రాజ్యాంగ నిర్మాతలు నెహ్రూ సామాజిక-ఆర్థిక దృక్పథం మరియు రాజ్యాంగ పరిషత్ చర్చలకు అనుగుణంగా, ఆర్థిక న్యాయం గురించిన ఆందోళనలను ప్రతిబింబిస్తూ ఈ గుత్తాధిపత్య నిరోధక సూత్రాన్ని చేర్చారు. కాబట్టి సంపద కేంద్రీకరణను అనుమతించే లేదా ప్రోత్సహించే ప్రభుత్వ విధానం ఆదేశిక సూత్రాల పరిధిలోని ఆర్టికల్ 39(c)ని ఉల్లంఘిస్తుంది. ఆదేశిక సూత్రాలు కోర్టులలో అమలు చేయదగినవి కానప్పటికీ, అవి 'దేశ పాలనలో ప్రాథమికమైనవి' (ఆర్టికల్ 37) మరియు విధాన రూపకల్పనకు కట్టుబడి ఉంటాయి. మిగిలిన ఎంపికలు ఎందుకు తప్పు: (A) సమానత్వపు హక్కు (ఆర్టికల్స్ 14-18) వివక్షను నిషేధిస్తుంది, కానీ సంపద యొక్క ఆర్థిక అసమానతను నేరుగా లక్ష్యంగా చేసుకోదు. ప్రభుత్వ వివక్ష లేనంతవరకు కేవలం ఆదాయ అసమానత ఆర్టికల్ 14ను ఉల్లంఘించదు. (C) స్వాతంత్ర్యపు హక్కు (ఆర్టికల్స్ 19-22) వాక్ స్వాతంత్ర్యం, సమావేశాలు, వృత్తి, జీవించే హక్కు మొదలైన వాటిని రక్షిస్తుంది — ఆర్థిక సంపద కేంద్రీకరణ నిరోధాన్ని కాదు. (D) 'సంక్షేమ భావన' అనేది చాలా అస్పష్టమైనది రాజ్యాంగం సంక్షేమ రాజ్య దృక్పథాన్ని కలిగి ఉన్నప్పటికీ, సంపద కేంద్రీకరణ నిరోధానికి సంబంధించిన నిర్దిష్ట నిబంధన ఆదేశిక సూత్రాలలోని ఆర్టికల్ 39(c)లో ఉంది. మూలం: భారత రాజ్యాంగం ఆర్టికల్ 39 / రాజ్యాంగ పరిషత్ చర్చలు / సిలబస్ ఇండియన్ కాన్‌స్టిట్యూషన్ ఎట్ వర్క్.