ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଅଧୀନରେ ଧନର କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ କାହାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ?

ଉତ୍ତର: B. ଧନର କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ରାଷ୍ଟ୍ର ନୀତିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାତ୍ମକ ନୀତି (DIRECTIVE PRINCIPLES OF STATE POLICY) କୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ। ରାଷ୍ଟ୍ର ନୀତିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାତ୍ମକ ନୀତି (ଚତୁର୍ଥ ଭାଗ, ଅନୁଚ୍ଛେଦ 36-51) ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରର ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ — ଯାହା ଅଦାଲତ ଦ୍ୱାରା ଅପ୍ରବର୍ତ୍ତନୀୟ କିନ୍ତୁ ଶାସନରେ ମୌଳିକ। ଅନୁଚ୍ଛେଦ 39 ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ବିଷୟ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଏ: - (a) ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବିକାର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଉପାୟ। - (b) ସମାଜର ଭୌତିକ ସମ୍ପଦଗୁଡ଼ିକର ଏପରି ବଣ୍ଟନ ଯାହା ସାଧାରଣ ହିତ ସାଧନରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସହାୟକ ହେବ। - (c) ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପରିଚାଳନା ଯେପରି ସାଧାରଣ ହିତର ପ୍ରତିକୂଳ ହୋଇ ଧନ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନର ମାଧ୍ୟମଗୁଡ଼ିକର କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ନଘଟାଏ। - (d) ସମାନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମାନ ବେତନ। - (e) ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କର ଅପବ୍ୟବହାର ନହେବା। ଅନୁଚ୍ଛେଦ 39(c) ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ଧନର କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ। ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣେତାମାନେ ନେହେରୁଙ୍କ ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ବିତର୍କ ସହିତ ସଙ୍ଗତି ରଖି ଏହି ଏକଚାଟିଆ-ବିରୋଧୀ ନୀତିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଅର୍ଥନୈତିକ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରତି ଉଦ୍‌ବେଗକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ତେଣୁ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଏପରି ଏକ ନୀତି ଯାହା ଧନର କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ ବା ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ, ତାହା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାତ୍ମକ ନୀତି ଢାଞ୍ଚା ଅଧୀନରେ ଥିବା ଅନୁଚ୍ଛେଦ 39(c)କୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବ। ଯଦିଓ DPSP ଗୁଡ଼ିକ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନୀୟ ନୁହେଁ, ତଥାପି ସେଗୁଡ଼ିକ 'ଦେଶର ଶାସନରେ ମୌଳିକ' (ଅନୁଚ୍ଛେଦ 37) ଏବଂ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ଭୁଲ୍: (A) ସମାନତା ଅଧିକାର (ଅନୁଚ୍ଛେଦ 14-18) ଭେଦଭାବକୁ ନିଷେଧ କରେ କିନ୍ତୁ ସିଧାସଳଖ ଧନର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସମାନତାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ ନାହିଁ। ଆୟଗତ ଅସମାନତା ନିଜେ ଅନୁଚ୍ଛେଦ 14କୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ ନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଥିରେ ରାଷ୍ଟ୍ର ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଭେଦଭାବ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନଥାଏ। (C) ସ୍ୱାଧୀନତା ଅଧିକାର (ଅନୁଚ୍ଛେଦ 19-22) ବକ୍ତବ୍ୟ, ସଭା, ବୃତ୍ତି, ଜୀବନ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ — ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଣ-କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣକୁ ନୁହେଁ। (D) 'କଲ୍ୟାଣର ଅବଧାରଣା' ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଯଦିଓ ସମ୍ବିଧାନ ଏକ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଧାରଣ କରେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ-ବିରୋଧୀ ନିୟମଟି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାତ୍ମକ ନୀତିର ଅନୁଚ୍ଛେଦ 39(c)ରେ ରହିଛି। ଉତ୍ସ: Constitution of India Article 39 / Constituent Assembly debates / syllabus Indian Constitution at Work.