ఒక ఉదారవాద ప్రజాస్వామ్యంలో కింది అంశాలలో ఏది స్వేచ్ఛకు **ఉత్తమమైన** రక్షణగా నిలుస్తుంది?

సమాధానం: D. ఒక ఉదారవాద ప్రజాస్వామ్యంలో స్వేచ్ఛకు అధికార విభజన (SEPARATION OF POWERS) ఉత్తమ రక్షణగా నిలుస్తుంది. జాన్ లాక్ ఆలోచనల ఆధారంగా మాంటెస్క్యూ తన 'ది స్పిరిట్ ఆఫ్ ది లాస్' (1748) గ్రంథంలో ప్రతిపాదించిన అధికార విభజన సిద్ధాంతం (DOCTRINE OF SEPARATION OF POWERS) ప్రకారం — ప్రభుత్వంలోని మూడు అంగాలు (శాసన, కార్యనిర్వాహక, న్యాయాంగ) వేర్వేరు సంస్థలు / వ్యక్తులకు అప్పగించబడి, ఒకదానిపై ఒకటి నియంత్రణ కలిగి ఉన్నప్పుడే స్వేచ్ఛ ఉత్తమంగా రక్షించబడుతుంది. **మాంటెస్క్యూ హెచ్చరించారు:** 'శాసన మరియు కార్యనిర్వాహక అధికారాలు ఒకే వ్యక్తిలో లేదా ఒకే మెజిస్ట్రేట్ వర్గంలో కేంద్రీకృతమైనప్పుడు, అక్కడ స్వేచ్ఛ ఉండదు... అలాగే, న్యాయాధికారం శాసన మరియు కార్యనిర్వాహక అధికారాల నుండి వేరు చేయబడకపోతే కూడా స్వేచ్ఛ ఉండదు.' అధికార విభజన ఎందుకు ఉత్తమ రక్షణగా నిలుస్తుంది: - ఇది ఏ ఒక్క అధికార కేంద్రంలోనూ ప్రభుత్వ అధికారం కేంద్రీకృతం కాకుండా నిరోధిస్తుంది (PREVENTS CONCENTRATION). - ఇది నియంత్రణలు మరియు సమతుల్యతల వ్యవస్థను (SYSTEM OF CHECKS AND BALANCES) సృష్టిస్తుంది, తద్వారా ప్రతి అంగం ఇతర అంగాల ఆక్రమణలను లేదా జోక్యాన్ని ప్రతిఘటించగలదు. - ఇది రాజ్యాంగం మరియు ప్రాథమిక హక్కులకు అనుగుణంగా శాసన/కార్యనిర్వాహక చర్యలపై న్యాయ సమీక్షకు (JUDICIAL REVIEW) వీలు కల్పిస్తుంది. - ఏ ఒక్క అంగమూ చట్టాలను తయారు చేయడం, అమలు చేయడం మరియు తీర్పు చెప్పడం స్వయంగా అన్నీ చేయలేదు కాబట్టి, ఏ అంగమూ నిరంకుశంగా మారకుండా ఇది హామీ ఇస్తుంది. - ఇది పాలకుల సద్భావనపై ఆధారపడకుండా, నిర్మాణాత్మకంగా రక్షణ కల్పిస్తుంది. భారత రాజ్యాంగం సరళమైన విభజనను (కఠినమైనది కాకుండా క్రియాత్మకమైనది) స్వీకరించింది మరియు సుప్రీంకోర్టు దీనిని ప్రాథమిక నిర్మాణంలో (BASIC STRUCTURE) భాగంగా పేర్కొంది (కేశవానంద భారతి 1973, ఇందిరా గాంధీ వర్సెస్ రాజ్ నారాయణ్ 1975). మిగిలిన ఎంపికలు ఎందుకు తప్పు: (A) 'నిబద్ధత కలిగిన న్యాయవ్యవస్థ' — ఒక నిర్దిష్ట రాజకీయ సిద్ధాంతానికి లేదా పాలక ప్రభుత్వానికి 'నిబద్ధత' కలిగిన న్యాయవ్యవస్థ స్వేచ్ఛకు ప్రమాదకరమైనది, ఎందుకంటే అది నిష్పాక్షికతను వదులుకుంటుంది. స్వేచ్ఛకు స్వతంత్రమైన మరియు నిష్పాక్షికమైన న్యాయవ్యవస్థ అవసరం, నిబద్ధత గలది కాదు. 1970లలో ఇందిరా గాంధీ ప్రతిపాదించిన 'నిబద్ధత కలిగిన న్యాయవ్యవస్థ' భావన సాధారణంగా ఉదారవాద వ్యతిరేకమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. (B) అధికారాల కేంద్రీకరణ — ఇది స్వేచ్ఛా పరిరక్షణకు పూర్తి విరుద్ధమైనది ఇది అధికారాన్ని కేంద్రీకరించి నిరంకుశత్వానికి దారితీస్తుంది. (C) ఎన్నికైన ప్రభుత్వం — ప్రజాస్వామ్యబద్ధమైనదే అయినప్పటికీ, ఎన్నికైన ప్రభుత్వాలు కూడా అధికారాన్ని దుర్వినియోగం చేయవచ్చు (మెజారిటీ నిరంకుశత్వం). సంస్థాగత విభజన లేకుండా కేవలం ఎన్నికలు మాత్రమే స్వేచ్ఛను కాపాడలేవు. మూలం: సిలబస్ పొలిటికల్ థియరీ / మాంటెస్క్యూ 'ది స్పిరిట్ ఆఫ్ ది లాస్' / కేశవానంద భారతి (1973).