এটা উদাৰ গণতন্ত্ৰত স্বাধীনতাৰ **সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ** সুৰক্ষা তলৰ কোনটো কাৰকে গঠন কৰে?

উত্তৰ: D. এটা উদাৰ গণতন্ত্ৰত স্বাধীনতাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সুৰক্ষা হ'ল ক্ষমতাৰ পৃথকীকৰণ (SEPARATION OF POWERS)। ক্ষমতাৰ পৃথকীকৰণ তত্ত্ব (DOCTRINE OF SEPARATION OF POWERS) — যিটো লকৰ মতাদৰ্শৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি মণ্টেস্কুয়ে (MONTESQUIEU) তেওঁৰ 'The Spirit of the Laws' (১৭৪৮) গ্ৰন্থত স্পষ্টভাৱে দাঙি ধৰিছিল — ইয়াৰ মতে স্বাধীনতা তেতিয়াহে সৰ্বশ্ৰেষ্ঠভাৱে সুৰক্ষিত হয়, যেতিয়া চৰকাৰৰ তিনিটা কাৰ্য (বিধানমণ্ডল, কাৰ্যপালিকা, ন্যায়পালিকা) সুকীয়া সুকীয়া প্ৰতিষ্ঠান/ব্যক্তিৰ হাতত ন্যস্ত থাকে আৰু প্ৰত্যেকৰে হাতত আনক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ উপায় থাকে। **মণ্টেস্কুয়ে সতৰ্ক কৰি দিছিল:** 'যেতিয়া একেজন ব্যক্তি বা একেটা প্ৰশাসনিক নিকায়ৰ হাততেই বিধানমণ্ডল আৰু কাৰ্যপালিকাৰ ক্ষমতা একত্ৰিত হয়, তেতিয়া তাত কোনো স্বাধীনতা থাকিব নোৱাৰে... পুনৰ, যদি কাৰ্যপালিকা আৰু বিধানমণ্ডলৰ পৰা ন্যায়পালিকাৰ ক্ষমতা পৃথক কৰা নহয়, তেন্তে তাত কোনো স্বাধীনতা নাথাকে।' ক্ষমতা পৃথকীকৰণ কিয় সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সুৰক্ষা: - ই কোনো এটা কৰ্তৃপক্ষৰ হাততে ৰাষ্ট্ৰ ক্ষমতাৰ কেন্দ্ৰীকৰণ প্ৰতিৰোধ কৰে। - ই নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সন্তুলনৰ এক ব্যৱস্থা (SYSTEM OF CHECKS AND BALANCES) সৃষ্টি কৰে যাতে প্ৰতিটো শাখাই আনটো শাখাৰ অনধিকাৰ হস্তক্ষেপ প্ৰতিহত কৰিব পাৰে। - ই সংবিধান আৰু মৌলিক অধিকাৰৰ সৈতে সংগতি ৰক্ষাৰ বাবে বিধানমণ্ডল/কাৰ্যপালিকাৰ পদক্ষেপসমূহৰ ন্যায়িক পুনৰীক্ষণ (JUDICIAL REVIEW) নিশ্চিত কৰে। - ই নিশ্চয়তা প্ৰদান কৰে যে কোনো এটা শাখাই স্বৈৰাচাৰী হৈ নুঠে, কাৰণ কোনো এটা শাখাই অকলে আইন প্ৰণয়ন, কাৰ্যকৰী আৰু বিচাৰ কৰিব নোৱাৰে। - ই গঠনমূলকভাৱে সুৰক্ষামূলক, শাসকসকলৰ সদিচ্ছাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহয়। ভাৰতীয় সংবিধানে এক নমনীয় পৃথকীকৰণ (কঠোৰ নহৈ কাৰ্যভিত্তিক) গ্ৰহণ কৰিছে আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ইয়াক মৌলিক কাঠামোৰ (BASIC STRUCTURE) অংশ বুলি ঘোষণা কৰিছে (কেশৱানন্দ ভাৰতী ১৯৭৩, ইন্দিৰা গান্ধী বনাম ৰাজ নাৰায়ণ ১৯৭৫)। অন্য বিকল্পসমূহ কিয় ভুল: (A) 'এক প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ ন্যায়পালিকা' — কোনো নিৰ্দিষ্ট ৰাজনৈতিক মতাদৰ্শ বা শাসক দলৰ প্ৰতি 'প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ' ন্যায়পালিকা স্বাধীনতাৰ বাবে বিপদজনক, কাৰণ ই নিৰপেক্ষতা ত্যাগ কৰে। স্বাধীনতাৰ বাবে এখন স্বতন্ত্ৰ আৰু নিৰপেক্ষ ন্যায়পালিকাৰ প্ৰয়োজন, কোনো প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ ন্যায়পালিকাৰ নহয়। ১৯৭০-ৰ দশকত ইন্দিৰা গান্ধীৰ 'প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ ন্যায়পালিকা'ৰ ধাৰণাটোক বহুলভাৱে উদাৰতাবাদ-বিৰোধী বুলি গণ্য কৰা হয়। (B) ক্ষমতাৰ কেন্দ্ৰীকৰণ — স্বাধীনতা সুৰক্ষাৰ সম্পূৰ্ণ ওলোটা ই ক্ষমতা একত্ৰিত কৰে আৰু স্বৈৰাচাৰৰ আশংকা বৃদ্ধি কৰে। (C) নিৰ্বাচিত চৰকাৰ — যদিও গণতান্ত্ৰিক, তথাপিও নিৰ্বাচিত চৰকাৰেও নিজেই ক্ষমতাৰ অপব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে (সংখ্যাগৰিষ্ঠৰ স্বৈৰাচাৰ)। প্ৰতিষ্ঠানিক পৃথকীকৰণ অবিহনে কেৱল নিৰ্বাচনে স্বাধীনতাক সুৰক্ষিত কৰিব নোৱাৰে। উৎস: পাঠ্যক্ৰম Political Theory / Montesquieu 'The Spirit of the Laws' / Kesavananda Bharati (1973)।