उदकांत हेर खंयच्याय द्रवापरस चड पदार्थ विरगळूंक शकतात कारण

योग्य पर्याय: A. उदक हें सार्वत्रिक विरयण आसता कारण तें DIPOLAR IN NATURE आसता. उदकाचो (H2O) वांकडो आणवीय आकार (दोन O-H बंधांमदीं ~104.5°) आसता. ऑक्सिजन अणू हायड्रोजन अणूपरस चड इलॅक्ट्रॉन नकारात्मक आशिल्ल्यान वांटून घेतिल्ले इलॅक्ट्रॉन आपले वटेन ओडून घेता. हाका लागून: - ऑक्सिजनाच्या तोंकाक आंशिक नकारात्मक आदार (δ-) तयार जाता. - दर एका हायड्रोजन तोंकाक आंशिक सकारात्मक आघात (δ+). हाका लागून उदक हें STRONGLY POLAR (DIPOLAR) रेणू जाता आनी ताचो द्विध्रुवीय क्षेपणास्त्र (1.85 Debye) चड आसता. ध्रुवीयतायेक लागून उदकाक उत्कृश्ट विरगळपी पदार्थ कित्याक जाता: - आयन संयुग (NaCl, KCl आदी) विरगळटात कारण उदकाचो δ- ऑक्सिजन सकारात्मक कॅटॅशनां (Na+, K+) भोंवतणी आसता, आनी उदकांतले δ+ हायड्रोजन नकारात्मक आयनां (Cl-, Br-) भोंवतणीं आसतात. हें ‘हायड्रेशन शेल’ जाळी उर्जेचेर जैत मेळोवन आयनांक विरयांत ओडटा. - ध्रुवीय रेणू (साकर, आल्कोहॉल, अॅमिनो अॅसिड) उदकावांगडा HYDROGEN BONDING वरवीं विरगळटात. - ‘LIKE DISSOLVES LIKE’ हें तत्व — ध्रुवीय विरयणां ध्रुवीय/आयनीक विरगळपी पदार्थ विरगळटात अध्रुवीय विरयणां (तेल, हेक्झेन) अध्रुवीय विरगळपी पदार्थ विरगळटात. ह्या द्विध्रुवीय स्वभावाक लागून उदकाक UNIVERSAL SOLVENT अशें म्हण्टात. हेर पर्याय चुकीचे कित्याक: (ब) उश्णतायेचो बरो वाहक — उदकाची उश्णताय वाहकता मध्यम आसता. उश्णताय संवाहकाचो विरगळपी शक्तीकडेन संबंद ना. (C) उच्च विशिश्ट उश्णताय — उदक हवामान कित्याक मध्यम करता आनी उश्णताय सांठोवन दवरता, पूण ताचे विरयण शक्तीचें कारण न्हय हें स्पश्ट करता. (D) ‘तो हायड्रोजनाचे ऑक्सायड’ — संरचनेचे नदरेन खरे, पूण हेर जायत्या घटकांचे (SiO2 रेंव, Al2O3) ऑक्सायड पदार्थ सहज विरगळनात. KEY हो POLARITY, रसायनीक वर्ग न्हय. स्रोत: अभ्यासक्रम रसायनशास्त्र 'कांय पी-ब्लॉक घटक' / कक्षा 9 विज्ञान 'आमच्या भोंवतणीं द्रव्य'.