ବୋଲଗାର୍ଡ I ଏବଂ ବୋଲଗାର୍ଡ II (Bollgard I and Bollgard II) ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କେଉଁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି?

ଉତ୍ତର: B. BOLLGARD I AND BOLLGARD II ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ହେଉଛି ଜେନେଟିକାଲି ରୂପାନ୍ତରିତ ଫସଲ ଉଦ୍ଭିଦ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (GENETICALLY MODIFIED CROP PLANT TECHNOLOGIES)। BOLLGARD ହେଉଛି MONSANTO (ବର୍ତ୍ତମାନ Bayer ର ଅଂଶ) ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ GENETICALLY MODIFIED କପା କିସମ ପାଇଁ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ନାମ, ଯେଉଁଥିରେ କୀଟନାଶକ Cry ପ୍ରୋଟିନ୍ ଏନକୋଡ୍ କରୁଥିବା BACILLUS THURINGIENSIS (Bt) GENES କୁ କପା ଜିନୋମରେ ପ୍ରବେଶ କରାଯାଇଛି। Bt ପ୍ରୋଟିନ୍ BOLLWORMS — ବିଶେଷ କରି COTTON BOLLWORM (Helicoverpa armigera) ଏବଂ PINK BOLLWORM (Pectinophora gossypiella) ପାଇଁ ବିଷାକ୍ତ ଅଟେ — କିନ୍ତୁ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷତିହୀନ ଅଟେ। - BOLLGARD I: B. thuringiensis ରୁ CRY1AC ଜିନ୍ ଧାରଣ କରିଛି। 2002 ରେ ଭାରତରେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା bollworms ବିରୁଦ୍ଧରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ। - BOLLGARD II: ଦୁଇଟି Bt ଜିନ୍ — CRY1AC ଏବଂ CRY2AB ଧାରଣ କରିଛି — ଯାହା ବ୍ୟାପକ କୀଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ କୀଟ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବିକାଶର ବିପଦକୁ ହ୍ରାସ କରେ। 2006 ରେ ଭାରତରେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା। Bt କପା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଏବଂ (ପ୍ରାରମ୍ଭରେ) ଏକମାତ୍ର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଭାବରେ ଅନୁମୋଦିତ GM ଫସଲ ଥିଲା। ଗୋଟିଏ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ପ୍ରାୟ 95% କପା ଚାଷ ଜମି Bt କିସମକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା bollworms ବିରୁଦ୍ଧରେ କୀଟନାଶକ ବ୍ୟବହାରକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ କରିଥିଲା। ତଥାପି, pink bollworm ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ Bollgard II ପ୍ରତି ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବିକଶିତ କରିଛି, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର (Bollgard III, RNAi-ଆଧାରିତ) ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପାଇଁ ଦାବି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଏବଂ GM-ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନର ତ୍ରୁଟିକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛି। ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ: (A) Clonal propagation — micropropagation, tissue culture Bollgard ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ ନୁହେଁ। (C) Plant growth substances — auxins, gibberellins, cytokinins, abscisic acid, ethylene; Bollgard ନୁହେଁ। (D) Biofertilizers — Rhizobium, Azotobacter, Azospirillum, mycorrhiza; Bollgard ନୁହେଁ। ଉତ୍ସ: syllabus Biology Chapter 'Biotechnology and its Applications' / GEAC (Genetic Engineering Appraisal Committee) records / Indian Council of Agricultural Research।