তলত দিয়া শস্যবোৰৰ ভিতৰত কোনটো আটাইতকৈ কম জল-দক্ষ (least water-efficient) শস্য?

উত্তৰ: A. বিকল্পসমূহৰ ভিতৰত কুঁহিয়াৰ হৈছে আটাইতকৈ কম জল-দক্ষ (সৰ্বাধিক পানী খৰচ কৰা) শস্য। শস্যৰ জল-দক্ষতা (WATER EFFICIENCY) জোখা হয় ৱাটাৰ ফুটপ্ৰিণ্ট বা জল পদচিহ্ন (প্ৰতি কেজি উৎপাদিত শস্যৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানীৰ লিটাৰ) অথবা প্ৰতিটো কৃষি ঋতুত মুঠ জলসিঞ্চনৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ দ্বাৰা। (A) কুঁহিয়াৰ — শুদ্ধ (আটাইতকৈ কম জল-দক্ষ)। কুঁহিয়াৰৰ বাবে ইয়াৰ ১০-১৮ মহীয়া বৃদ্ধিৰ চক্ৰত প্ৰায় ১৫০০-২৫০০ মিলিমিটাৰ পানীৰ প্ৰয়োজন হয়। প্ৰতি কিলোগ্ৰাম চেনি উৎপাদনৰ বাবে সাধাৰণতে ২০০-৩০০ লিটাৰ পানীৰ প্ৰয়োজন হয়। ভাৰত বিশ্বৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম কুঁহিয়াৰ উৎপাদক আৰু মহাৰাষ্ট্ৰ-কৰ্ণাটক-তামিলনাডুত ইয়াৰ জলসিঞ্চনৰ প্ৰায় ৭০% পানী কুঁহিয়াৰৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যি পানীৰ নাটনি থকা অঞ্চলসমূহত অত্যন্ত অদক্ষ। ভুল বিকল্পসমূহ কুঁহিয়াৰতকৈ অধিক জল-দক্ষ: (B) সূৰ্যমুখী — ইয়াৰ ৯০-১২০ দিনৰ চক্ৰৰ বাবে ৩৫০-৫০০ মিলিমিটাৰ পানীৰ প্ৰয়োজন হয়। তুলনামূলকভাৱে কম পানীৰ প্ৰয়োজনীয়তা থকা এবিধ তৈলবীজ শস্য। (C) বাজৰা (Pearl millet) — আটাইতকৈ খৰাং-সহনশীল শস্যবোৰৰ অন্যতম ২৫০-৪০০ মিলিমিটাৰ পানীত অৰ্ধ-শুষ্ক অঞ্চলত গজে। অত্যন্ত জল-দক্ষ (আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাজৰা বৰ্ষ ২০২৩-ৰ অধীনত প্ৰচাৰ কৰা এক 'জলবায়ু-স্থিতিস্থাপক' শস্য)। (D) অৰহৰ (তুৰ মাহ, pigeon pea) — মজলীয়া পানীৰ প্ৰয়োজন থকা (৩৫০-৫৫০ মিমি), গভীৰ শিপাযুক্ত, খৰাং-সহনশীল এবিধ দাইল জাতীয় শস্য। সেয়েহে কুঁহিয়াৰ সূৰ্যমুখী, বাজৰা বা অৰহৰতকৈ বহু বেছি পানী-নিবিড়। কুঁহিয়াৰৰ পৰিৱৰ্তে বাজৰা আৰু দাইলক প্ৰসাৰিত কৰাটো ভাৰতৰ এক মূল জল-সংৰক্ষণ নীতি। উৎস: পাঠ্যক্ৰম ভূগোল (কৃষি) / কৃষি মন্ত্ৰালয়ৰ পানীৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ তথ্য।