ଭାରତ ସନ୍ଦର୍ଭରେ, ଡିଡୱାନା, କୁଚାମନ, ସରଗୋଲ ଏବଂ ଖାତୁ ହେଉଛି ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କାହାର ନାମ?

ଉତ୍ତର: D. ଡିଡୱାନା, କୁଚାମନ, ସରଗୋଲ ଏବଂ ଖାତୁ ହେଉଛି ଲବଣାକ୍ତ ହ୍ରଦ (SALINE LAKES)। ଏଗୁଡ଼ିକ ରାଜସ୍ଥାନର ଶୁଷ୍କ/ଅର୍ଦ୍ଧ-ଶୁଷ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲବଣାକ୍ତ ହ୍ରଦ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଥର ମରୁଭୂମିର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ଅବବାହିକାର ଅଂଶ ଯେଉଁଠାରେ ବର୍ଷା ଜଳ ଆବଦ୍ଧ ଖାଲୁଆ ସ୍ଥାନରେ ଜମା ହୁଏ, ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୁଏ ଏବଂ ଲୁଣ ଜମା ଛାଡ଼ିଯାଏ। - ଡିଡୱାନା — ରାଜସ୍ଥାନର ନାଗୌର ଜିଲ୍ଲାରେ। ପ୍ରମୁଖ ଲୁଣ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ହ୍ରଦ ଲୁଣ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟାବସାୟିକ ଅଟେ। - କୁଚାମନ — ଏହା ମଧ୍ୟ ନାଗୌର ଜିଲ୍ଲାରେ। ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲବଣାକ୍ତ ହ୍ରଦ ତଥା ଲୁଣ ଉତ୍ପାଦନ ସ୍ଥଳ। - ସରଗୋଲ ଏବଂ ଖାତୁ — ଶେଖାୱାଟୀ/ନାଗୌର ଅଞ୍ଚଳର ଛୋଟ ଲବଣାକ୍ତ ହ୍ରଦ। ରାଜସ୍ଥାନର ସର୍ବବୃହତ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲବଣାକ୍ତ ହ୍ରଦ ହେଉଛି ସମ୍ଭର ହ୍ରଦ (ଜୟପୁର/ନାଗୌର ଜିଲ୍ଲାରେ), ଯାହା ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଲବଣାକ୍ତ ହ୍ରଦ ଏବଂ ଏକ ରାମସାର ସାଇଟ୍, ଯାହା ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୯% ଲୁଣ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥାଏ। ଏହି ଅନ୍ୟ ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକ (ଡିଡୱାନା, କୁଚାମନ) ରାଜସ୍ଥାନର ଲୁଣ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପରିପୂରକ କରନ୍ତି। ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ଗଠନ: ଏହି ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକ ଆରାବଳୀ ପାଦଦେଶରେ ଅଗଭୀର ଖାଲୁଆ ଅଞ୍ଚଳ ଅଧିକାର କରନ୍ତି। ବାହାରକୁ ଜଳ ନିଷ୍କାସନର ଅଭାବ + ଶୁଷ୍କ ଜଳବାୟୁରେ ଅଧିକ ବାଷ୍ପୀଭବନ + ଲବଣାକ୍ତ ଭୂତଳ ଜଳ ପ୍ରବାହ → କ୍ରମାଗତ ଲୁଣ ଜମା ହେବା। ଲୁଣ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶିଳ୍ପ ଭାବରେ ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଏ। ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ: (A) ହିମବାହ — ଭାରତୀୟ ହିମବାହଗୁଡ଼ିକ ହିମାଳୟରେ ଅବସ୍ଥିତ (ଗଙ୍ଗୋତ୍ରୀ, ଯମୁନୋତ୍ରୀ, ପିଣ୍ଡାରୀ, ସିଆଚେନ୍, ଚୋଙ୍ଗ କୁମଦାନ, ଦ୍ରାଙ୍ଗ ଦ୍ରୁଙ୍ଗ, ହିସପାର)। ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ହିମାଳୟର ହିମବାହ ନୁହେଁ। (B) ହେନ୍ତାଳବନ ଅଞ୍ଚଳ — ସୁନ୍ଦରବନ, ଭିତରକନିକା, କୋରିଙ୍ଗା, ପିଚାଭରମ୍, କଚ୍ଛ ଉପସାଗର, ଗୋଆରେ ମିଳିଥାଏ। ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ହେନ୍ତାଳବନ ସ୍ଥଳ ନୁହେଁ। (C) ରାମସାର ସାଇଟ୍ — ଭାରତରେ ରାମସାର ଆର୍ଦ୍ରଭୂମି ତାଲିକାରେ ଚିଲିକା, କେଓଲାଦେଓ, ଲୋକଟାକ୍, ୱୁଲାର୍, ହରିକେ, ପୋଙ୍ଗ, ସମ୍ଭର ଇତ୍ୟାଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଡିଡୱାନା, କୁଚାମନ, ସରଗୋଲ, ଖାତୁ ରାମସାର ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ଉତ୍ସ: ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଭାରତ: ଭୌତିକ ପରିବେଶ / GSI ହାଇଡ୍ରୋଜିଓଲୋଜି ରିପୋର୍ଟ।