ભારતના સંદર્ભમાં, ડીડવાના, કુચામન, સરગોલ અને ખાતુ એ શાના નામ છે?

જવાબ: D. ડીડવાના, કુચામન, સરગોલ અને ખાતુ એ ખારા પાણીના સરોવરો છે. આ રાજસ્થાનના શુષ્ક/અર્ધ-શુષ્ક પ્રદેશમાં આવેલા ખારા પાણીના સરોવરો છે. તે થાર રણના આંતરિક જળનિકાલ બેસિનનો એક ભાગ છે જ્યાં વરસાદી પાણી બંધ ડિપ્રેશન (ખાડાઓ) માં એકઠું થાય છે, બાષ્પીભવન પામે છે અને મીઠાના થર છોડી જાય છે. - ડીડવાના — રાજસ્થાનના નાગૌર જિલ્લામાં. મીઠું પકવતું મોટું સરોવર મીઠું કાઢવાનું કામ વ્યાપારી ધોરણે થાય છે. - કુચામન — એ પણ નાગૌર જિલ્લામાં છે. અન્ય મહત્વપૂર્ણ ખારા પાણીનું સરોવર અને મીઠા ઉત્પાદનનું સ્થળ. - સરગોલ અને ખાતુ — શેખાવતી/નાગૌર ક્ષેત્રના નાના ખારા સરોવરો. રાજસ્થાનનું સૌથી મોટું અને સૌથી પ્રખ્યાત ખારા પાણીનું સરોવર સાંભર સરોવર (જયપુર/નાગૌર જિલ્લામાં) છે, જે ભારતનું સૌથી મોટું અંતર્દેશીય ખારા પાણીનું સરોવર અને રામસર સ્થળ છે, જે ભારતના મીઠાના ઉત્પાદનમાં લગભગ 9% હિસ્સો ધરાવે છે. આ અન્ય સરોવરો (ડીડવાના, કુચામન) રાજસ્થાનના મીઠા અર્થતંત્રને ટેકો આપે છે. ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય રચના: આ સરોવરો અરવલ્લીની તળેટીમાં છીછરા ખાડાઓમાં આવેલા છે. બહાર વહેવાનો અભાવ + શુષ્ક આબોહવામાં ઉચ્ચ બાષ્પીભવન + ખારા ભૂગર્ભ જળનો પ્રવાહ → ક્રમશઃ મીઠાનો સંચય. આ મીઠાનું ખાણકામ એક મોટો ઉદ્યોગ છે. અન્ય વિકલ્પો: (A) હિમનદીઓ — ભારતીય હિમનદીઓ હિમાલયની છે (ગંગોત્રી, યમુનોત્રી, પિંડારી, સિયાચીન, ચોંગ કુમદાન, દ્રાંગ દ્રુંગ, હિસ્પાર). આ નામો હિમાલયની હિમનદીઓના નથી. (B) મેન્ગ્રોવ વિસ્તારો — સુંદરવન, ભીતરકનિકા, કોરિંગા, પિચાવરમ, કચ્છનો અખાત, ગોવામાં જોવા મળે છે. આ નામો મેન્ગ્રોવ સ્થળોના નથી. (C) રામસર સ્થળો — ભારતમાં રામસર આર્દ્રભૂમિ (વેટલેન્ડ્સ) ની યાદીમાં ચિલ્કા, કેવલાદેવ, લોકટક, વુલર, હરિકે, પોંગ, સાંભર વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. ડીડવાના, કુચામન, સરગોલ, ખાતુ રામસર-યાદીમાં સામેલ નથી. સ્ત્રોત: અભ્યાસક્રમ ભારત: ભૌતિક પર્યાવરણ / GSI હાઇડ્રોજીઓલોજી અહેવાલો.