ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଧାର୍ମିକ ଗୀତଗୁଡ଼ିକର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ 'ସଙ୍ଗ୍ସ ଫ୍ରମ୍ ପ୍ରିଜନ୍' ('Songs from Prison') ସହିତ ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଜଡ଼ିତ?

ଉତ୍ତର: C. ଏମ୍. କେ. ଗାନ୍ଧୀ (ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ) 'ସଙ୍ଗ୍ସ ଫ୍ରମ୍ ପ୍ରିଜନ୍' ସହିତ ଜଡ଼ିତ। 'ସଙ୍ଗ୍ସ ଫ୍ରମ୍ ପ୍ରିଜନ୍' (Songs from Prison) ହେଉଛି ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଧାର୍ମିକ ଗୀତଗୁଡ଼ିକର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦର ଏକ ସଂଗ୍ରହ, ଯାହା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ 1930-32 ମସିହାରେ ପୁଣେର ୟେରୱାଡା ଜେଲରେ ବନ୍ଦୀ ଥିବା ସମୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ଜେଲରେ ଥିବା ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ଭକ୍ତି ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଭଜନଗୁଡ଼ିକୁ (ଭଗବଦ୍ ଗୀତା, ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ଗୀତା, ସନ୍ଥ ତୁକାରାମ, ନରସିଂହ ମେହେଟ୍ଟା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭକ୍ତି ପରମ୍ପରାରୁ) ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅନୁବାଦଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଗ୍ରହ କରି 'SONGS FROM PRISON: TRANSLATIONS OF INDIAN LYRICS MADE IN JAIL BY M. K. GANDHI' ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ସମ୍ପାଦନା ଓ ରୂପାନ୍ତରଣ ଜନ୍ ଏସ୍. ହୟଲାଣ୍ଡ (ଜଣେ କ୍ୱାକର ବିଦ୍ୱାନ) କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ପ୍ରଥମେ 1934 ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନର ଜର୍ଜ ଆଲେନ୍ ଆଣ୍ଡ ଅନୱିନ୍ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଭାରତୀୟ ଭକ୍ତି ପରମ୍ପରା ସହିତ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଗଭୀର ସଂପୃକ୍ତି ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗୀତ ତାଙ୍କୁ କାରାବାସ ସମୟରେ ସମ୍ବଳ ଯୋଗାଇଥିଲା ବୋଲି ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଏହା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପାଠକମାନଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ଧାର୍ମିକ ଗୀତିକବିତା ବିଷୟରେ ଜାଣିବାର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲା। ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ଭୁଲ: (A) ବାଲ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକ — ମାଣ୍ଡାଲେ ଜେଲରେ (1908-14) ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଉପରେ କର୍ମଯୋଗ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି 'ଗୀତା ରହସ୍ୟ' ଲେଖିଥିଲେ — 'ସଙ୍ଗ୍ସ ଫ୍ରମ୍ ପ୍ରିଜନ୍' ନୁହେଁ। (B) ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ — 'ଗ୍ଲିମ୍ପସେସ୍ ଅଫ୍ ୱାର୍ଲ୍ଡ ହିଷ୍ଟ୍ରି' (ଇନ୍ଦିରାଙ୍କୁ ଚିଠି, 1930-33), 'ଦ ଡିସ୍କଭରୀ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' (ଅହମ୍ମଦନଗର ଦୁର୍ଗ ଜେଲ, 1942-45), ଏବଂ 'ଆନ୍ ଅଟୋବାୟୋଗ୍ରାଫି' (ଆଲମୋଡ଼ା ଜେଲ, 1934-35) ଲେଖିଥିଲେ — କିନ୍ତୁ 'ସଙ୍ଗ୍ସ ଫ୍ରମ୍ ପ୍ରିଜନ୍' ନୁହେଁ। (D) ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁ — ତାଙ୍କର ମୌଳିକ କବିତା ('ଦ ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ଥ୍ରେସହୋଲ୍ଡ', 'ଦ ବାର୍ଡ ଅଫ୍ ଟାଇମ୍', 'ଦ ବ୍ରୋକେନ୍ ୱିଙ୍ଗ୍') ପାଇଁ 'ଭାରତ କୋକିଳା' ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା — କିନ୍ତୁ ସେ 'ସଙ୍ଗ୍ସ ଫ୍ରମ୍ ପ୍ରିଜନ୍' ନାମକ କୌଣସି ସଂକଳନ ପ୍ରକାଶ କରିନଥିଲେ। ଉତ୍ସ: ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଭାଗ III / ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସଂଗୃହୀତ ରଚନାବଳୀ (CWMG), ଖଣ୍ଡ 51।