ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତର ଇତିହାସ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ଭବଭୂତି, ହସ୍ତିମଲ୍ଲ ଏବଂ କ୍ଷେମେଶ୍ୱର କେଉଁଥିପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ?

ଉତ୍ତର: B. ଭବଭୂତି, ହସ୍ତିମଲ୍ଲ ଏବଂ କ୍ଷେମେଶ୍ୱର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାଟ୍ୟକାର (ସଂସ୍କୃତ ନାଟ୍ୟକାର) ଥିଲେ। ଭବଭୂତି (ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ 8ମ ଶତାବ୍ଦୀ) — କାଳିଦାସଙ୍କ ପରେ ଅନ୍ୟତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂସ୍କୃତ ନାଟ୍ୟକାର। କନ୍ନୌଜର ରାଜା ଯଶୋବର୍ମନ ତାଙ୍କୁ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ତିନୋଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାଟକ ହେଉଛି: - ମାଳତୀମାଧବ — ପ୍ରେମ ଏବଂ ପ୍ରଣୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ପ୍ରକରଣ। - ମହାବୀରଚରିତ — ରାମଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନରୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାହାଣୀ। - ଉତ୍ତରରାମଚରିତ — ଲଙ୍କା ଯୁଦ୍ଧ ପରବର୍ତ୍ତୀ ରାମଙ୍କ ଜୀବନୀ, ଯାହା ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତି ଭାବରେ ବିବେଚିତ। ଭବଭୂତି ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ସଂସ୍କୃତ, ଗଭୀର ଭାବପ୍ରବଣତା (ବିଶେଷକରି କରୁଣ ରସ) ଏବଂ ନାଟକୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହସ୍ତିମଲ୍ଲ — ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ଜୈନ ସଂସ୍କୃତ ନାଟ୍ୟକାର ଯିଏ ଜୈନ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କୃତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ 'ବିକ୍ରାନ୍ତକୌରବ', 'ମୈଥିଳୀକଲ୍ୟାଣ', 'ସୁଭଦ୍ରାହରଣ', ଏବଂ 'ଅଞ୍ଜନା ପବନଞ୍ଜୟ' ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସେ ହୋଏସାଳ-ଯାଦବ ଦରବାରରେ ସେବା କରିଥିଲେ। କ୍ଷେମେଶ୍ୱର — ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର କାଶ୍ମୀରର ଜଣେ ସଂସ୍କୃତ ନାଟ୍ୟକାର। ସେ 'ଚଣ୍ଡକୌଶିକ' (ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ସଂସ୍କୃତ ନାଟକ) ଏବଂ 'ନୈଷଧାନନ୍ଦ' (ନଳଙ୍କ କାହାଣୀ ଉପରେ) ରଚନା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ନାଟକଗୁଡ଼ିକ ପୌରାଣିକ ରାଜାମାନଙ୍କ କଷ୍ଟ ଓ ନୈତିକ ପରୀକ୍ଷାକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରେ। ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ସଂସ୍କୃତ ନାଟ୍ୟ ପରମ୍ପରାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଭାସ, ଶୂଦ୍ରକ, କାଳିଦାସ, ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ, ଭଟ୍ଟ ନାରାୟଣ, ବିଶାଖଦତ୍ତ ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ (Distractors): (A) ଜୈନ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ — ନୁହେଁ, କେବଳ ହସ୍ତିମଲ୍ଲ ଜୈନ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଲେଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ତିନିଜଣ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ। (C) ମନ୍ଦିର ସ୍ଥପତି — ଭୁଲ; ସେହି ଯୁଗର ସ୍ଥପତିମାନେ ଭୋଜଦେବ, ସୂତ୍ରଧାର ମଣ୍ଡନଙ୍କ ଭଳି ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ। (D) ଦାର୍ଶନିକ — ଭୁଲ; ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ, ରାମାନୁଜ, ମଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ, ବିଦ୍ୟାରଣ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ଆସନ୍ତି। ଉତ୍ସ: ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସର ବିଷୟବସ୍ତୁ / ଏ.ବି. କିଥ୍, 'ଦ ସଂସ୍କୃତ ଡ୍ରାମା'।