ପ୍ରାକୃତିକ ମଶା ତଡ଼ିବା ଔଷଧ (ନେଚୁରାଲ୍ ମସ୍କିଟୋ ରିପେଲେଣ୍ଟ) ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କାହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ?

ଉତ୍ତର: C. ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ମଶା ତଡ଼ିବା ଔଷଧ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଲେମନଗ୍ରାସ୍ (LEMONGRASS) ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଲେମନଗ୍ରାସ୍ (Cymbopogon citratus, C. flexuosus ଏବଂ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରଜାତି)ରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ତେଲ (ଏସେନ୍ସିଆଲ୍ ଅଏଲ୍) ଥାଏ, ମୁଖ୍ୟତଃ ସାଇଟ୍ରାଲ୍ (ତେଲର ପ୍ରାୟ ୭୦-୮୦%), ଜେରାନିଓଲ୍ ଏବଂ ସାଇଟ୍ରୋନେଲାଲ୍। ଏହି ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ ଲେମନଗ୍ରାସକୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲେମ୍ବୁ ପରି ସୁଗନ୍ଧ ପ୍ରଦାନ କରେ ଯାହାକୁ ମଶାମାନେ ଦୂରକୁ ଘଉଡ଼ାଇ ଦେବା ପାଇଁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି (MOSQUITOES FIND REPELLENT)। ସାଇଟ୍ରୋନେଲା ତେଲ (CITRONELLA OIL), ଏକ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରଜାତି CYMBOPOGON NARDUSରୁ ବାହାର କରାଯାଇଥାଏ, ଯାହା ବ୍ୟାବସାୟିକ ବ୍ୟବହାରରେ ସବୁଠାରୁ ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରାକୃତିକ ମଶା ତଡ଼ିବା ଔଷଧ ଅଟେ — ମହମବତୀ, ସ୍ପ୍ରେ, ଲୋସନ୍ ଏବଂ ତେଲରେ ମିଳିଥାଏ। ଲେମନଗ୍ରାସ୍ ଏବଂ ସାଇଟ୍ରୋନେଲା ପରସ୍ପର ନିକଟ ସମ୍ପର୍କିତ ଏବଂ ସକ୍ରିୟ ପ୍ରତିରୋଧକ ଯୌଗିକ (ସାଇଟ୍ରାଲ୍/ସାଇଟ୍ରୋନେଲାଲ୍) ସେୟାର କରନ୍ତି। ଭାରତ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଲେମନଗ୍ରାସ୍ ତେଲ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଦେଶ। କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ: ବାଷ୍ପଶୀଳ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ ମଣିଷର ଗନ୍ଧ ସଙ୍କେତକୁ (CO2, ଲାକ୍ଟିକ୍ ଏସିଡ୍, ଶରୀରର ଉତ୍ତାପ) ଘୋଡ଼ାଇ ଦିଅନ୍ତି ଯାହାକୁ ମଶାମାନେ ଆଶ୍ରୟଦାତା ଖୋଜିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ସିଧାସଳଖ ମଶାର ଆଣ୍ଟେନାର ରିସେପ୍ଟରକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ: (A) କଂଗ୍ରେସ ଘାସ (Parthenium hysterophorus) ହେଉଛି ଏକ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ତୃଣକ ଏବଂ ଆଲର୍ଜେନ୍, ମଶା ତଡ଼ିବା ଔଷଧ ନୁହେଁ — ଏହା ଚର୍ମ ରୋଗ (ଡର୍ମାଟାଇଟିସ୍) ଏବଂ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଜନିତ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରେ। (B) ହାତୀ ଘାସ (Pennisetum purpureum) ହେଉଛି ଗୃହପାଳିତ ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଘାସ ଚାରା ଏବଂ ଜୈବ ଇନ୍ଧନ କୌଣସି ଜଣାଶୁଣା ମଶା ତଡ଼ିବା ଔଷଧ ନୁହେଁ। (D) ମୁଥା ଘାସ (Cyperus rotundus)ର ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଔଷଧୀୟ ବ୍ୟବହାର ରହିଛି (ପାକସ୍ଥଳୀ, ପ୍ରଦାହ-ବିରୋଧୀ) କିନ୍ତୁ ଏହା କୌଣସି ଜଣାଶୁଣା ମଶା ତଡ଼ିବା ଔଷଧ ନୁହେଁ। ଉତ୍ସ: ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ — ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ / CSIR-ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ମେଡିସିନାଲ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଆରୋମାଟିକ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟସ୍।