खालीलपैकी कोणत्या जीवांच्या काही प्रजाती बुरशीची लागवड करणाऱ्या (cultivators of fungi) म्हणून प्रसिद्ध आहेत?

उत्तर: A. मुंग्यांच्या (ANTS) काही प्रजाती बुरशीची लागवड करणाऱ्या म्हणून चांगल्या परिचित आहेत. याचे उत्कृष्ट उदाहरण म्हणजे अमेरिका खंडात आढळणाऱ्या अटिनी (ATTINI) ट्रायबमधील (अट्टा (ATTA) आणि ॲक्रोमायर्मेक्स (ACROMYRMEX) प्रजाती) लीफकटर मुंग्या (LEAFCUTTER ANTS) आहेत. 'शेती' करणाऱ्या मोजक्या मानवेतर प्राण्यांपैकी त्या एक आहेत. त्यांच्या बुरशी लागवडीची वर्तणूक पुढीलप्रमाणे आहे: - कामकरी मुंग्या पानांचे तुकडे कापून जमिनीखालील घरट्यांमध्ये वाहून आणतात. - पानाच्या तुकड्यांना चावून लाळेसोबत मिसळले जाते आणि एक थर (substrate) तयार केला जातो. - हा थर एका विशिष्ट लागवड केलेल्या बुरशीला (Leuocagaricus / Lepiota कुल) पोषण देतो. - मुंग्या अन्नासाठी बुरशीपासून तयार होणारे विशिष्ट फुगीर तंतू ('गॉन्गिलिडिया' - gongylidia) गोळा करतात. - हा संबंध अनिवार्य परस्परसंबंध (obligate mutualism) आहे — यातील कोणताही भागीदार जंगलात स्वतंत्रपणे जगू शकत नाही. - मुंग्यांची वसाहत इतर प्रतिस्पर्धी बुरशी व परजीवींचा (जसे की Escovopsis) सक्रियपणे नाश करते आणि प्रतिजैविके म्हणून आपल्या शरीरावर उपयुक्त जिवाणूंची (Pseudonocardia) वाढ करते. पाठ्यपुस्तकांमध्ये कीटकांच्या गुंतागुंतीच्या शेतीचे हे सर्वाधिक उद्धृत केले जाणारे उदाहरण आहे; अटाइन मुंग्यांमधील बुरशी शेतीचा उगम सुमारे 50-60 दशलक्ष वर्षांपूर्वीचा मानला जातो. इतर पर्याय: (B) झुरळे मृत सेंद्रिय पदार्थांचे भक्षण करतात, परंतु बुरशीची लागवड करत नाहीत. (C) खेकडे मृतभक्षी असतात किंवा गाळण पद्धतीद्वारे अन्न मिळवतात; ते बुरशीची लागवड करत नाहीत. (D) कोळी हे भक्षक असतात; ते बुरशीची लागवड करत नाहीत. (नोंद: मॅक्रोटर्माइटिना उपकुलातील वाळवीसुद्धा बुरशीची लागवड करते, परंतु ती पर्यायांमध्ये नाही.) स्रोत: अभ्यासक्रम जीवशास्त्र — पर्यावरणशास्त्र / ई. ओ. विल्सन, 'द अँट्स'.