ନିମ୍ନଲିଖିତ ଫସଲଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଉଭୟ ମିଥେନ୍ ଏବଂ ନାଇଟ୍ରସ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନବଜନିତ (anthropogenic) ଉତ୍ସ ଅଟେ?

Answer: B. ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଫସଲଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଧାନ (RICE) ହେଉଛି ଉଭୟ ମିଥେନ୍ ଏବଂ ନାଇଟ୍ରସ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନବଜନିତ ଉତ୍ସ। ଧାନ କିଆରୀ (RICE PADDY FIELDS) ଉଭୟ ଗ୍ୟାସ୍ର ସର୍ବବୃହତ ଫସଲ-ଭିତ୍ତିକ ଉତ୍ସ ଅଟେ: **METHANE (CH4):** ଜଳମଗ୍ନ ଧାନ କିଆରୀ ମାଟିରେ ଅବାୟବୀୟ (anaerobic) ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯେଉଁଠାରେ ମିଥାନୋଜେନିକ୍ ଆର୍କିଆ ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥକୁ ବିଘଟିତ କରି ମିଥେନ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରେ। ବିଶ୍ୱର ମାନବଜନିତ ମିଥେନ୍ ନିର୍ଗମନର ପ୍ରାୟ 11-12% ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ GHG ନିର୍ଗମନର 1.5% ପାଇଁ ଧାନ ଚାଷ ଦାୟୀ। NITROUS OXIDE (N2O): ଧାନ ଚାଷରେ ପ୍ରଚୁର ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ସାରର ବ୍ୟବହାର (ଅବାୟବୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ) ନାଇଟ୍ରିଫିକେସନ୍-ଡିନାଇଟ୍ରିଫିକେସନ୍ ଚକ୍ରକୁ ଚଳାଇଥାଏ, ଯାହା N2O ନିର୍ଗତ କରେ, ଯାହାକି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗ୍ରୀନହାଉସ୍ ଗ୍ୟାସ୍ (100 ବର୍ଷରେ CO2 ତୁଳନାରେ 273 ଗୁଣ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ)। ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ: (A) କପା ଜଳ ଏବଂ କୀଟନାଶକ ବ୍ୟବହାର କରେ କିନ୍ତୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମିଥେନ୍ ଉତ୍ସ ନୁହେଁ। (C) ଆଖୁ କିଛି N2O ନିର୍ଗତ କରେ କିନ୍ତୁ ଧାନର ମିଥେନ୍ ପରିମାଣ ଭଳି ନୁହେଁ। (D) ଗହମ ବାୟବୀୟ ଭାବରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ, କେବଳ ସାମାନ୍ୟ ମିଥେନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରେ N2O ନିର୍ଗମନ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ଧାନ ତୁଳନାରେ କମ୍। ଉତ୍ସ: IPCC AR6 / FAO Climate Change and Food Security reports / syllabus Biology Ch 13.