ভাৰতৰ কিছুমান উপকূলীয় অঞ্চলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে পোৱা ইলমেনাইট আৰু ৰুটাইল তলৰ কোনটোৰ সমৃদ্ধ উৎস?

উত্তৰ: D. ইলমেনাইট আৰু ৰুটাইল টাইটেনিয়ামৰ সমৃদ্ধ উৎস। ইলমেনাইট (FeTiO3) আৰু ৰুটাইল (TiO2) হৈছে উদ্যোগিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ ধাতু টাইটেনিয়ামৰ দুটা প্ৰধান আকৰিক। ইলমেনাইটত প্ৰায় ৫৩% TiO2 আৰু ৰুটাইলত প্ৰায় ৯৫% TiO2 থাকে। বিশ্বৰ ইলমেনাইট মজুতৰ প্ৰায় ৩৫% ভাৰতত আছে, যি মূলতঃ কেৰালা (চাভাৰা, তামিলনাডুৰ মানাভালাকুৰিচি), অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ আৰু ওড়িশাৰ উপকূলীয় সাগৰ তীৰৰ বালিত ঘনীভূত হৈ আছে। ইণ্ডিয়ান ৰেয়াৰ আৰ্থছ লিমিটেড (IREL) ইয়াৰ প্ৰধান উৎপাদক। টাইটেনিয়াম মহাকাশ সংক্ৰান্তিয় সংকৰ ধাতু (aerospace alloys), চিকিৎসা সংৰোপন (medical implants - অত্যন্ত জৈৱ-সংগতিপূৰ্ণ), ৰঞ্জক পদাৰ্থ (ৰঙত TiO2), আৰু পৃষ্ঠ প্ৰলেপনত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উচ্চ শক্তি-ওজন অনুপাত আৰু ক্ষয় প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাই ইয়াক কৌশলগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰি তোলে। ভুল বিকল্পসমূহ: (A) এলুমিনিয়াম বক্সাইটৰ পৰা পোৱা যায়। (B) তাম কেলকোপাইৰাইটৰ পৰা পোৱা যায়। (C) লো হেমেটাইট/মেগনেটাইটৰ পৰা পোৱা যায়। ইয়াৰ এটাও ইলমেনাইট/ৰুটাইলৰ পৰা আহৰণ কৰা নহয়। উৎস: ইণ্ডিয়ান ব্যুৰো অৱ মাইনছ / খনি মন্ত্ৰালয় / IREL ৱেবছাইট।