ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ମାନବ ଶରୀରରେ ସଂଶ୍ଳେଷିତ ହୁଏ ଯାହା ରକ୍ତବାହୀ ନଳୀକୁ ପ୍ରସାରିତ କରେ ଏବଂ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ବୃଦ୍ଧି କରେ?

ଉତ୍ତର: A. ନାଇଟ୍ରିକ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ (NO) ଶରୀରର ପ୍ରାକୃତିକ vasodilator ଅଟେ। ନାଇଟ୍ରିକ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ହେଉଛି ଏକ free-radical ସଙ୍କେତ ପ୍ରେରକ ଅଣୁ ଯାହା ରକ୍ତବାହୀ ନଳୀଗୁଡ଼ିକର ଆସ୍ତରଣ କରୁଥିବା endothelial କୋଷ ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହା ରକ୍ତବାହିକା ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଚିକ୍କଣ ମାଂସପେଶୀ (smooth muscle) କୁ ବ୍ୟାପିଯାଏ ଏବଂ ଶିଥିଳତା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଯାହା ଫଳରେ ରକ୍ତବାହୀ ନଳୀ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ ଏବଂ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଏକ ସଙ୍କେତ ପ୍ରେରକ ଅଣୁ ଭାବରେ NO ର ଆବିଷ୍କାର 1998 ମସିହାରେ Physiology or Medicine ରେ Nobel Prize (Furchgott, Ignarro, Murad) ଲାଭ କରିଥିଲା। Nitroglycerin ପରି ଔଷଧଗୁଡ଼ିକ angina ରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ NO ନିର୍ଗତ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। **ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଭୁଲ ଅଟେ:** (B) Nitrous oxide N2O ହେଉଛି laughing gas, ଏକ ନିଶ୍ଚେତକ (anaesthetic), ପ୍ରାକୃତିକ vasodilator ନୁହେଁ। (C) Nitrogen dioxide NO2 ଏକ ବିଷାକ୍ତ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷକ। (D) Nitrogen pentoxide N2O5 ଏକ ଅସ୍ଥିର ଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଯୌଗିକ, ଜୈବିକ ଭାବରେ ସଂଶ୍ଳେଷିତ ନୁହେଁ। ଉତ୍ସ: syllabus Biology / Nobel Prize 1998 citation।