Rajasthan Board Class 10 (RBSE) Social Science — practice by topic

Browse 202 questions across 31 Social Science topics. Choose what you want to revise, then open a question to check its answer and worked solution.

Start learning Rajasthan Board Class 10 (RBSE) with Quill →

Try a Social Science question

खालीलपैकी कोणता प्रश्न ऐतिहासिक प्रशासन आणि भौतिक भूगोल या दोन वेगळ्या विषयांतील तथ्ये योग्यरीत्या ओळखतो?Read the answer and worked solution →प्रयागराजचे महत्त्व केवळ धार्मिकच नाही तर भौगोलिकदृष्ट्याही आहे, याचे सर्वोत्तम कारण कोणते?Read the answer and worked solution →1858 च्या कायद्यामुळे 'गव्हर्नर जनरल' या पदाच्या भूमिकेत कोणता संकल्पनात्मक बदल सूचित झाला?Read the answer and worked solution →खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?Read the answer and worked solution →

Worked practice questions

खालीलपैकी कोणता प्रश्न ऐतिहासिक प्रशासन आणि भौतिक भूगोल या दोन वेगळ्या विषयांतील तथ्ये योग्यरीत्या ओळखतो?

व्हाईसराय — प्रयागराज; संगम — 1858 कायदा
व्हाईसराय — 1858 कायदा; गंगा-यमुना संगम — प्रयागराज
व्हाईसराय — मीरत; संगम — हरिद्वार
व्हाईसराय — 1919; संगम — आया

Show answer and solution

Correct answer: B. व्हाईसराय — 1858 कायदा; गंगा-यमुना संगम — प्रयागराज

हा प्रश्न दोन वेगवेगळ्या विषयांतील तथ्ये जोडतो: इतिहासातील 1858 चा कायदा आणि भूगोलातील प्रयागराज येथील गंगा-यमुना संगम. म्हणून B बरोबर आहे. A मध्ये घटकांची अदलाबदल झाली आहे, तर C आणि D दोन्ही तथ्यदृष्ट्या चुकीचे आहेत.

Open this question →

प्रयागराजचे महत्त्व केवळ धार्मिकच नाही तर भौगोलिकदृष्ट्याही आहे, याचे सर्वोत्तम कारण कोणते?

तेथे समुद्र आणि नदी मिळतात
तेथे दोन महत्त्वाच्या नद्यांचा संगम होतो
तेथे भारतातील सर्वात उंच पर्वत आहे
तेथे वाळवंटी हवामान आढळते

Show answer and solution

Correct answer: B. तेथे दोन महत्त्वाच्या नद्यांचा संगम होतो

प्रयागराजचे भौगोलिक महत्त्व गंगा आणि यमुना या दोन महत्त्वाच्या नद्यांच्या संगमामुळे आहे. त्यामुळे त्या ठिकाणाला जलस्रोत, वस्ती, संस्कृती आणि धार्मिक परंपरा यांचा केंद्रबिंदू म्हणून महत्त्व मिळते. A चुकीचा आहे कारण येथे समुद्र नाही C आणि D यांचा प्रयागराजशी संबंध नाही.

Open this question →

1858 च्या कायद्यामुळे 'गव्हर्नर जनरल' या पदाच्या भूमिकेत कोणता संकल्पनात्मक बदल सूचित झाला?

तो स्थानिक स्वराज्य संस्थेचा प्रमुख बनला
तो ब्रिटिश क्राउनचा अधिकृत प्रतिनिधी म्हणून अधिक स्पष्टपणे स्थापित झाला
त्याचे अधिकार पूर्णपणे न्यायालयाकडे गेले
त्याचे पद फक्त औपचारिक उरले

Show answer and solution

Correct answer: B. तो ब्रिटिश क्राउनचा अधिकृत प्रतिनिधी म्हणून अधिक स्पष्टपणे स्थापित झाला

मूळ तत्त्व असे आहे की 1858 नंतर भारताचे शासन ब्रिटिश क्राउनकडे गेले, त्यामुळे गव्हर्नर जनरलची भूमिका 'क्राउनच्या प्रतिनिधी' म्हणून अधिक स्पष्ट झाली आणि 'व्हाईसराय' हे पदनाम त्याचेच प्रतीक होते. 1. 1857 च्या उठावानंतर ब्रिटिशांनी कंपनीच्या राज्यपद्धतीत मूलभूत बदल केला. 2. 1858 च्या Government of India Act ने प्रशासकीय जबाबदारी क्राउनकडे हस्तांतरित केली. 3. त्यामुळे भारतातील सर्वोच्च अधिकारी हा फक्त कंपनीचा प्रमुख राहिला नाही; तो ब्रिटिश सम्राटाचा प्रतिनिधी म्हणून उभा राहिला. A आकर्षक वाटू शकतो कारण पुढे स्थानिक प्रशासन विकसित झाले, पण हा 1858 च्या कायद्याचा थेट अर्थ नाही. C चुकीचा आहे कारण अधिकार न्यायालयाकडे गेले नाहीत. D देखील चुकीचा आहे पद अधिक प्रतीकात्मक न होता अधिक राजकीयदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण झाले.

Open this question →

How to practise

Choose a Social Science question and try to work out your answer.
Open the question to check the correct answer and read its worked solution.
Continue in the app for bite-sized lessons, explanations and review with Quill. You can start without creating an account.